Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο
Agriculture and rural development

Επισκόπηση του μηχανισμού προενταξιακής βοήθειας της ΕΕ για την αγροτική ανάπτυξη (IPARD III)

Στόχοι και χρηματοδότηση για τα προγράμματα IPARD III 2021-2027

IPARD και προενταξιακή βοήθεια

Ο ΜΠΒ ΙΙΙ αποσκοπεί να στηρίξει τις δικαιούχους χώρες να θεσπίσουν και να εφαρμόσουν τις πολιτικές, θεσμικές, νομικές, διοικητικές, κοινωνικές και οικονομικές μεταρρυθμίσεις που απαιτούνται για τη συμμόρφωσή τους με τις αξίες της ΕΕ, ώστε να ευθυγραμμιστούν σταδιακά με τους κανόνες, τα πρότυπα, τις πολιτικές και τις πρακτικές της ΕΕ. Ως εκ τούτου, ο ΜΠΒ ΙΙΙ συμβάλλει στη σταθερότητα, την ασφάλεια και την ευημερία των εν λόγω χωρών ενόψει της προσχώρησής τους στην ΕΕ.

Οι προτεραιότητες και οι στόχοι του ΜΠΒ ΙΙΙ καθορίζονται στο πλαίσιο προγραμματισμού του ΜΠΒ μέσω πέντε θεματικών σκελών, τα οποία αντικατοπτρίζουν τις ομάδες των διαπραγματευτικών κεφαλαίων. Το θεματικό σκέλος 4 Ανταγωνιστικότητα και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη, το οποίο επιδιώκει να συμβάλει στην ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης, περιλαμβάνει τη γεωργία και την αγροτική ανάπτυξη.

Με τον IPARD, η ΕΕ παρέχει στις δικαιούχους χώρες έμπρακτη χρηματική και τεχνική βοήθεια για την επίτευξη ισόρροπης εδαφικής ανάπτυξης μέσω της αναβάθμισης των κοινωνικών, περιβαλλοντικών και οικονομικών προτύπων στις αγροτικές περιοχές, προκειμένου:

  • να ενισχύσουν την ανταγωνιστικότητα και τη βιωσιμότητα των αγροδιατροφικών τομέων με την οικοδόμηση μιας γεωργίας ικανής να ανταγωνίζεται τις δυνάμεις της αγοράς,
  • να διασφαλίσουν τη βιώσιμη διαχείριση των φυσικών πόρων, και
  • να αυξήσουν την ανθεκτικότητα στην κλιματική αλλαγή.

Οι χώρες που επωφελούνται επί του παρόντος από τη στήριξη του IPARD III είναι: η Αλβανία, το Μαυροβούνιο, η Βόρεια Μακεδονία, η Σερβία και η Τουρκία.

Περισσότερες πληροφορίες

Προγράμματα IPARD II (2014-2020)

Στόχοι του IPARD

Η βοήθεια του ΜΠΒ ΙΙΙ (2021-2027) για την αγροτική ανάπτυξη θα συμβάλει στην επίτευξη των ακόλουθων στόχων:

  • αύξηση της ανταγωνιστικότητας του αγροδιατροφικού τομέα, με τη σταδιακή ευθυγράμμισή του με τα πρότυπα της ΕΕ (κτηνιατρικά, φυτοϋγειονομικά, και πρότυπα για την ασφάλεια των τροφίμων), και τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας και της βιωσιμότητας της παραγωγής στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις, ώστε να ανταποκρίνεται καλύτερα στις απαιτήσεις της κοινωνίας για ασφαλή, θρεπτικά και βιώσιμα τρόφιμα,
  • διευκόλυνση της ανάπτυξης επιχειρήσεων, της οικονομικής ανάπτυξης και της απασχόλησης στις αγροτικές περιοχές, βελτίωση της θέσης των γεωργών στην αλυσίδα αξίας και προσέλκυση γεωργών νεαρής ηλικίας στη γεωργία,
  • συμβολή στον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής και στην προσαρμογή σε αυτήν, προώθηση της βιώσιμης διαχείρισης των φυσικών πόρων και συμβολή στην προστασία του περιβάλλοντος,
  • βελτίωση της κοινοτικής ανάπτυξης και του κοινωνικού κεφαλαίου στις αγροτικές περιοχές και δημιουργία σύγχρονων δημόσιων διοικήσεων για τη γεωργία και την αγροτική ανάπτυξη, με σεβασμό στις αρχές της χρηστής διακυβέρνησης.

Ο ΜΠΒ ΙΙΙ και ο IPARD III αποσκοπούν να βοηθήσουν τις δικαιούχους χώρες να αρχίσουν τη μετάβασή τους προς βιώσιμα συστήματα τροφίμων. Αυτό αποκτά ολοένα και μεγαλύτερη σημασία προκειμένου να ευθυγραμμιστούν οι χώρες αυτές με τους κανόνες της ΕΕ για την ασφάλεια των τροφίμων και με τη στρατηγική της ΕΕ «Από το αγρόκτημα στο πιάτο», που βρίσκεται στο επίκεντρο της Πράσινης Συμφωνίας της ΕΕ και έχει σχεδιαστεί για να καταστούν τα συστήματα τροφίμων δίκαια, υγιεινά και φιλικά προς το περιβάλλον.

Ο ΜΠΒ ΙΙΙ και ο IPARD III θα συμβάλουν επίσης στη διασφάλιση της επισιτιστικής ασφάλειας των χωρών αυτών μέσω της οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης των αγροτικών περιοχών και στην οικοδόμηση ανθεκτικότητας έναντι των δυσμενών επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής.

Στήριξη στο πλαίσιο του IPARD

Ενωσιακή χρηματοδότηση

Για την περίοδο 2021-27, τα κονδύλια της ΕΕ για τα προγράμματα IPARD III ανέρχονται σε 990 εκατ ευρώ. Ωστόσο, το συνολικό ποσό που θα δαπανηθεί για έργα που χρηματοδοτούνται από τον IPARD θα είναι υψηλότερο, καθώς κάθε δικαιούχος χώρα συμβάλλει και αυτή στη συνολική στήριξη του IPARD μέσω εθνικής συνεισφοράς (εθνική δημόσια χρηματοδότηση). Επιπλέον, για πολλά από τα μέτρα, οι ίδιοι οι δικαιούχοι υποχρεούνται επίσης να χρηματοδοτήσουν μέρος του κόστους των έργων.

Ενδεικτική κατανομή IPARD III

Τα κονδύλια της ΕΕ για τα προγράμματα IPARD III κατανέμονται ενδεικτικά μεταξύ Αλβανίας, Μαυροβουνίου, Βόρειας Μακεδονίας, Σερβίας και Τουρκίας ως εξής:

Ενδεικτική κατανομή του IPARD III (ποσά σε εκατ. ευρώ)
  2021 2022 2023 2024 2025 2026 2027 Σύνολο
Όλες οι χώρες 90 99 113 153 170 180 185 990
Αλβανία 8 10 12 16 19 23 24 112
Μαυροβούνιο 5 6 8 9 10 12 13 63
Βόρεια Μακεδονία 7 8 12 15 17

18

20 97
Σερβία 20 25 31 43 54 57 58 288
Τουρκία 50 50 30 75 75 75 75 430

Συμβουλευτείτε τα εθνικά προγράμματα IPARD για τα συνολικά ποσά που διατίθενται για κάθε πρόγραμμα.

Διαθέσιμα μέτρα

Οι δικαιούχοι χώρες του IPARD συνδέουν την αντίστοιχη χρηματοδότησή τους με συγκεκριμένα μέτρα, τα οποία περιλαμβάνονται στο πρόγραμμα IPARD III της κάθε χώρας. Το πλαίσιο της ΕΕ για τον προγραμματισμό του IPARD III προβλέπει 13 διαφορετικά μέτρα, τα οποία εξηγούνται στην τομεακή συμφωνία που συνήφθη μεταξύ της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και καθεμίας από τις δικαιούχους χώρες του IPARD.

Κάθε χώρα επιλέγει τα μέτρα που ανταποκρίνονται καλύτερα στις ειδικές ανάγκες της όπως προσδιορίζονται στις στρατηγικές αγροτικής ανάπτυξης και στην εκτίμηση αναγκών του προγράμματος και τα οποία συμβάλλουν στις σχετικές προτεραιότητες του πλαισίου προγραμματισμού του ΜΠΒ ΙΙΙ. Τα αποτελέσματα θα μετρηθούν με βάση στόχους και δείκτες.

Τα 13 μέτρα είναι τα εξής:

Εφαρμογή

Για να διανεμηθεί η χρηματοδότηση του IPARD στις δικαιούχους χώρες, κάθε χώρα υποχρεούται να υποβάλει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή προς έγκριση πολυετές πρόγραμμα (πρόγραμμα IPARD), το οποίο να καλύπτει ολόκληρη την περίοδο εφαρμογής του ΜΠΒ ΙΙΙ. Τη διαχείριση των προγραμμάτων μετά την έγκρισή τους αναλαμβάνουν δομές που έχουν συσταθεί σε καθεμία από τις δικαιούχους χώρες. Αυτές συμμορφώνονται με τα πρότυπα χρηστής διακυβέρνησης των σύγχρονων δημόσιων διοικήσεων, σύμφωνα με τα συστήματα διαχείρισης και ελέγχου.

Τα προγράμματα IPARD υλοποιούνται μέσω έμμεσης διαχείρισης. Αυτό σημαίνει ότι η Επιτροπή αναθέτει την υλοποίηση των χρηματοδοτούμενων από την ΕΕ προγραμμάτων στις εθνικές αρχές, οι οποίες, για να αποκτήσουν το δικαίωμα να διαχειρίζονται τη χρηματοδότηση της ΕΕ, πρέπει πρώτα να λάβουν διαπίστευση για την εκτέλεση της χρηματοδότησης από την Επιτροπή. Η τελευταία χορηγεί τη διαπίστευση μόνον εφόσον οι οργανισμοί των εθνικών αρχών αποδείξουν την ικανότητά τους να διαχειρίζονται κονδύλια της ΕΕ σύμφωνα με τη χρηστή δημοσιονομική διαχείριση της ΕΕ που διασφαλίζει την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της ΕΕ.

Η διαδικασία αυτή διασφαλίζει την εκτέλεση των προγραμμάτων και τη μεταφορά των κονδυλίων στους/στις δικαιούχους. Ταυτόχρονα, συμβάλλει στην οικοδόμηση εθνικών οργανισμών και εθνικής διακυβέρνησης στον τομέα της αγροτικής ανάπτυξης, που αποτελεί έναν άλλο στόχο του IPARD: να φέρει τον τρόπο λειτουργίας της διοίκησης των δικαιούχων χωρών πιο κοντά στα πρότυπα και τις απαιτήσεις της ΕΕ.