Skip to main content
Λογότυπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
Agriculture and rural development

Αγροτική ανάπτυξη

Η κοινή γεωργική πολιτική στηρίζει τον παλμό και την οικονομική βιωσιμότητα των αγροτικών περιοχών μέσω χρηματοδότησης και δράσεων που στηρίζουν την αγροτική ανάπτυξη.

Στήριξη της ΚΓΠ για την αγροτική ανάπτυξη

Η συμβολή της ΚΓΠ στην επίτευξη των στόχων της ΕΕ για την αγροτική ανάπτυξη στηρίζεται από το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΓΤΑΑ). Ο προϋπολογισμός του ΕΓΤΑΑ για την περίοδο 2021-2027 ανέρχεται σε 95,5 δισ. ευρώ και περιλαμβάνει εισφορά ύψους 8,1 δισ. ευρώ από το μέσο ανάκαμψης της ΕΕ «NextGenerationEU» ώστε να αντιμετωπιστούν οι προκλήσεις που θέτει η πανδημία της COVID-19.

Οι κανόνες για τις δαπάνες αγροτικής ανάπτυξης την περίοδο 2021-2022 περιέχονται στον μεταβατικό κανονισμό για την ΚΓΠ που εκδόθηκε στις 23 Δεκεμβρίου 2020. Ο κανονισμός παρατείνει σε μεγάλο βαθμό τους υφιστάμενους κανόνες (που ίσχυαν αρχικά για την περίοδο 2014-2020) με ορισμένα πρόσθετα στοιχεία για να διασφαλιστεί η ομαλή μετάβαση στη νέα ΚΓΠ, η οποία πρόκειται να αρχίσει να ισχύει το 2023.

Σχετικές πληροφορίες

Η αγροτική ανάπτυξη σε γραφήματα και αριθμούς

Προηγούμενες περίοδοι προγραμματισμού

Προγράμματα αγροτικής ανάπτυξης

Οι χώρες της ΕΕ αξιοποιούν τη χρηματοδότηση του ΕΓΤΑΑ μέσω των προγραμμάτων αγροτικής ανάπτυξης (ΠΑΑ). Τα ΠΑΑ συγχρηματοδοτούνται από τους εθνικούς προϋπολογισμούς και μπορούν να καταρτίζονται είτε σε εθνική είτε σε περιφερειακή βάση. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είναι αρμόδια για την έγκριση και την παρακολούθηση των ΠΑΑ, αλλά οι αποφάσεις σχετικά με την επιλογή των έργων και τη χορήγηση των ενισχύσεων λαμβάνονται από τις διαχειριστικές αρχές σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο.

Κάθε ΠΑΑ πρέπει να επιδιώκει τουλάχιστον τέσσερις από τις έξι προτεραιότητες του ΕΓΤΑΑ:

  • προώθηση της μεταφοράς γνώσεων και της καινοτομίας στη γεωργία, στη δασοκομία και στις αγροτικές περιοχές·
  • βελτίωση της βιωσιμότητας και της ανταγωνιστικότητας όλων των μορφών γεωργίας και προώθηση των καινοτόμων γεωργικών τεχνολογιών και της βιώσιμης διαχείρισης των δασών·
  • προώθηση της οργάνωσης της αλυσίδας τροφίμων, της καλής μεταχείρισης των ζώων και της διαχείρισης των κινδύνων στον τομέα της γεωργίας·
  • προώθηση της αποδοτικής χρήσης των πόρων και στήριξη της μετάβασης προς μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα και ανθεκτική στην κλιματική αλλαγή, στους τομείς της γεωργίας, των τροφίμων και της δασοκομίας·
  • αποκατάσταση, διατήρηση και ενίσχυση των οικοσυστημάτων που συνδέονται με τη γεωργία και τη δασοκομία·
  • προώθηση της κοινωνικής ένταξης, της μείωσης της φτώχειας και της οικονομικής ανάπτυξης στις αγροτικές περιοχές.

Οι προτεραιότητες του ΕΓΤΑΑ διαρθρώνονται με τη σειρά τους σε 18 ειδικούς τομείς εστίασης. Στα προγράμματά τους οι χώρες καθορίζουν στόχους ανάλογα με τις προτεραιότητες και τους τομείς εστίασης που έχουν επιλέξει, καθώς και τη στρατηγική για την επίτευξη των στόχων τους.

Κατά τον σχεδιασμό των στρατηγικών τους οι χώρες επιλέγουν από έναν «κατάλογο» 20 γενικών μέτρων πολιτικής που μπορούν να προσαρμόσουν στις συνθήκες τους σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο ώστε να υλοποιήσουν μία ή περισσότερες από τις προτεραιότητες του ΕΓΤΑΑ. Η πρόοδος στην επίτευξη των στόχων παρακολουθείται μέσω του κοινού πλαισίου παρακολούθησης και αξιολόγησης (ΚΠΠΑ).

Αξιοσημείωτα χαρακτηριστικά των ΠΑΑ

Δαπάνες για το κλίμα και το περιβάλλον

Τουλάχιστον το 30 % της χρηματοδότησης για κάθε ΠΑΑ πρέπει να διατίθεται σε μέτρα για το περιβάλλον και την κλιματική αλλαγή. Μεγάλο μέρος των κονδυλίων αυτών διοχετεύεται μέσω επιχορηγήσεων και ετήσιων πληρωμών σε γεωργούς που στρέφονται σε πρακτικές φιλικότερες προς το περιβάλλον.

Στήριξη τοπικών δράσεων

Τουλάχιστον το 5 % της χρηματοδότησης του ΠΑΑ πρέπει να διατίθεται σε δράσεις που βασίζονται στην προσέγγιση LEADER / τοπική ανάπτυξη με πρωτοβουλία των τοπικών κοινοτήτων.

Προώθηση έξυπνων χωριών

Τα προγράμματα αγροτικής ανάπτυξης μπορούν επίσης να στηρίξουν την πρωτοβουλία για τα έξυπνα χωριά, σκοπός της οποίας είναι η παροχή μιας ευέλικτης εργαλειοθήκης για την προώθηση, την υλοποίηση και τη διεύρυνση της καινοτομίας σε αγροτικές περιοχές σε όλη την Ευρώπη, ώστε να αντιμετωπιστούν οι κοινές προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι πολίτες στις περιοχές αυτές.

Χρηματοδοτικά μέσα

Με τη βοήθεια διάφορων χρηματοδοτικών μέσων, το ΕΓΤΑΑ ενεργεί ως πηγή δανείων, μικροπιστώσεων, εγγυήσεων και μετοχικού κεφαλαίου, που διατίθενται σε δικαιούχους οι οποίοι δραστηριοποιούνται στη γεωργία ή στη δασοκομία και σε αγροτικές περιοχές και οι οποίοι αναλαμβάνουν οικονομικά βιώσιμα έργα που στηρίζουν τις προτεραιότητες του ΕΓΤΑΑ. Στο Fi-Compass περιλαμβάνονται περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τα χρηματοδοτικά μέσα του ΕΓΤΑΑ.

Ευρωπαϊκό Δίκτυο Αγροτικής Ανάπτυξης

Το Ευρωπαϊκό Δίκτυο Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΔΑΑ) λειτουργεί ως κόμβος πληροφοριών σχετικά με την έμπρακτη εφαρμογή των πολιτικών, των προγραμμάτων, των έργων και άλλων πρωτοβουλιών αγροτικής ανάπτυξης και τον τρόπο βελτίωσής τους για περισσότερα αποτελέσματα. Στόχος του είναι να προσεγγίσει και να εμπλέξει όλα τα άτομα που ενδιαφέρονται για την αγροτική ανάπτυξη στην Ευρώπη και πιστεύουν σ’ αυτή.

Το ΕΔΑΑ υποστηρίζει την αποτελεσματική εφαρμογή των προγραμμάτων αγροτικής ανάπτυξης των χωρών της ΕΕ με την παραγωγή και την ανταλλαγή γνώσεων, καθώς και με τη διευκόλυνση της ανταλλαγής πληροφοριών και συνεργασίας σε ολόκληρη την αγροτική Ευρώπη. Το ΕΔΑΑ παρέχει πληθώρα πληροφοριών σχετικά με την εφαρμογή των ΠΑΑ στο σύνολο της ΕΕ, όπως:

Οι δραστηριότητες αυτές διευκολύνονται από δύο μονάδες υποστήριξης: το σημείο επαφής του ΕΔΑΑ και την ευρωπαϊκή υπηρεσία υποστήριξης της αξιολόγησης για την αγροτική ανάπτυξη.

    LEADER

    LEADER 30yrs

    Η προσέγγιση LEADER είναι μια προσέγγιση «από τη βάση προς την κορυφή», στην οποία συμμετέχουν γεωργοί, αγροτικές επιχειρήσεις, τοπικές οργανώσεις, δημόσιες αρχές και άτομα από διάφορους τομείς με σκοπό τη σύσταση ομάδων τοπικής δράσης (ΟΤΔ). Οι ΟΤΔ εκπονούν τις δικές τους στρατηγικές τοπικής ανάπτυξης και διαχειρίζονται τους δικούς τους αντίστοιχους προϋπολογισμούς.

    Η προσέγγιση LEADER ενισχύει τους δεσμούς στις τοπικές κοινότητες, ενθαρρύνει τις καινοτομίες σε όλους τους τομείς και διευκολύνει την ανταλλαγή γνώσεων μεταξύ των ΟΤΔ σε εθνικό και ενωσιακό επίπεδο.

    Χάρη στην επιτυχία της εδώ και 30 χρόνια, η προσέγγιση LEADER υιοθετήθηκε από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ), τα Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο (ΕΚΤ) και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας (ΕΤΘΑ) ως μέρος μιας ευρύτερης τοπικής ανάπτυξης με πρωτοβουλία των τοπικών κοινοτήτων (ΤΑΠΤΚ). Σήμερα οι ομάδες LEADER/ΤΑΠΤΚ διαχειρίζονται δεκάδες χιλιάδες έργα με οικονομικά, πολιτιστικά, κοινωνικά και περιβαλλοντικά οφέλη στην αγροτική Ευρώπη.

    Το ΕΔΑΑ παρέχει λεπτομερείς πληροφορίες σχετικά με την προσέγγιση LEADER, συμπεριλαμβανομένων των πόρων, των εργαλειοθηκών και μιας βάσης δεδομένων για τους ΟΤΔ.

    30 years of LEADER image download
    English
    (1.62 MB - PDF)
    Τηλεφόρτωση

    Ευρωπαϊκή σύμπραξη καινοτομίας για τη γεωργία

    Η ευρωπαϊκή σύμπραξη καινοτομίας για την παραγωγικότητα και τη βιωσιμότητα της γεωργίας (EIP-Agri) υποστηρίζει επίσης τους στόχους της αγροτικής ανάπτυξης ενθαρρύνοντας την καινοτομία στη γεωργία και τις αγροτικές κοινότητες.

    Η EIP-Agri δημιουργήθηκε για να γεφυρώσει το χάσμα μεταξύ των καινοτόμων λύσεων που αναπτύσσουν ερευνητές και της υιοθέτησης των νέων τεχνολογιών από τα άτομα που ζουν και εργάζονται σε αγροτικές περιοχές. Με τη δημιουργία συμπράξεων μεταξύ των τελικών χρηστών των νέων τεχνολογιών και των δημιουργών τους, η EIP-Agri έχει ως στόχο να επιταχύνει την υιοθέτηση των αλλαγών.

    Το μέλλον της αγροτικής ανάπτυξης

    Στο πλαίσιο της νέας ΚΓΠ, οι δράσεις αγροτικής ανάπτυξης θα συμπεριλαμβάνονται στο πλαίσιο των εθνικών στρατηγικών σχεδίων για την ΚΓΠ από το 2023 και μετά.  

    Στο πλαίσιο αυτό, στόχος της Επιτροπής είναι οι δράσεις αγροτικής ανάπτυξης να ανταποκρίνονται καλύτερα στις τρέχουσες και μελλοντικές προκλήσεις, όπως η κλιματική αλλαγή και η ανανέωση των γενεών, και παράλληλα να συνεχιστεί η παροχή στήριξης προς τους Ευρωπαίους γεωργούς στο πλαίσιο ενός βιώσιμου και ανταγωνιστικού γεωργικού τομέα. Οι δράσεις αγροτικής ανάπτυξης θα συμβάλουν επίσης ιδιαίτερα στις βασικές προτεραιότητες και στρατηγικές της Επιτροπής, όπως είναι η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία και το μακρόπνοο όραμα για τις αγροτικές περιοχές.

    Νομικές βάσεις

    Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1303/2013 – κοινοί κανόνες που εφαρμόζονται στα Ευρωπαϊκά Διαρθρωτικά και Επενδυτικά Ταμεία (ΕΔΕΤ)

    Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1305/2013 για τη στήριξη της αγροτικής ανάπτυξης από το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΓΤΑΑ)

    Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1306/2013 σχετικά με τη χρηματοδότηση, τη διαχείριση και την παρακολούθηση της κοινής γεωργικής πολιτικής

    Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1310/2013 για τη στήριξη της αγροτικής ανάπτυξης από το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΓΤΑΑ)

    Κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 807/2014 της Επιτροπής για τη στήριξη της αγροτικής ανάπτυξης από το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΓΤΑΑ) και για τη θέσπιση μεταβατικών διατάξεων

    Κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 640/2014 της Επιτροπής όσον αφορά τη διαχείριση, την ανάκτηση στήριξης ή τους όρους επιβολής κυρώσεων που εφαρμόζονται στις άμεσες ενισχύσεις, τη στήριξη της αγροτικής ανάπτυξης και την πολλαπλή συμμόρφωση

    Εκτελεστικός κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 809/2014 της Επιτροπής που περιγράφει πώς πρέπει να εφαρμόζεται ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1306/2013 όσον αφορά το σύστημα διαχείρισης και ελέγχου, τα μέτρα αγροτικής ανάπτυξης και την πολλαπλή συμμόρφωση