Wetgeving voor de biologische sector

Inleiding over rechtshandelingen

Sinds 1 januari 2022 is Verordening (EU) 2018/848 van het Europees Parlement en de Raad van 30 mei 2018 de toepasselijke wetgevingshandeling, ook wel de basishandeling genoemd, tot vaststelling van de voorschriften inzake de biologische productie en de etikettering van biologische producten en tot intrekking en vervanging van Verordening (EG) nr. 834/2007 van de Raad van 28 juni 2007. De nieuwe verordening voorziet in overgangsperioden voor de tenuitvoerlegging van een aantal nieuwe bepalingen, met name op het gebied van het handelsverkeer. Zie hoofdstuk IX, afdeling 2, van Verordening (EU) 2018/848, waar bepalingen van eerdere Verordening (EG) nr. 834/2007 van de Raad en Verordening (EG) nr. 889/2008 van de Commissie gedurende een beperkte periode van toepassing kunnen zijn.

Daarnaast is in 2023 nog een wetgevingshandeling gepubliceerd die voorziet in specifieke etiketteringsvoorschriften voor voeder voor gezelschapsdieren dat wordt geproduceerd overeenkomstig de regels van Verordening (EU) 2018/848: 

• Verordening (EU) 2023/2419 van 18 oktober 2023 inzake de etikettering van biologisch voeder voor gezelschapsdieren (PB L, 2023/2419, 27.10.2023).

Op grond van Verordening (EU) 2018/848 stelt de Commissie verdere gedetailleerde secundaire rechtshandelingen vast.

De soorten secundaire rechtshandelingen zijn de volgende:

• gedelegeerde handelingen, ook wel gedelegeerde verordeningen van de Commissie genoemd, die handelingen van algemene strekking zijn ter aanvulling (“gedelegeerde verordening van de Commissie tot aanvulling”) of wijziging (“gedelegeerde verordening van de Commissie tot wijziging”) van bepaalde niet-essentiële (in de zin van aanvullende) elementen van de wetgevingshandeling;
• uitvoeringshandelingen, ook wel uitvoeringsverordeningen van de Commissie genoemd, die worden gebruikt wanneer uniforme voorwaarden voor de uitvoering nodig zijn.

Gedelegeerde handelingen tot wijziging van de basishandeling worden geleidelijk in de zogenaamde “geconsolideerde” tekst van de wetgevingshandeling opgenomen en worden er deel van uitgemaakt. De geconsolideerde versie van Verordening (EU) 2018/848 wordt alleen ter informatie beschikbaar gesteld, maar heeft geen rechtsgevolgen. De authentieke versies van de betrokken besluiten, met inbegrip van de preambule ervan, zijn die welke in het Publicatieblad van de Europese Unie zijn bekendgemaakt en in EUR-Lex beschikbaar zijn.

De lijst van secundaire besluiten inzake biologische landbouw omvat drie belangrijke gebieden: productie en etikettering, controles en handel.

Gedelegeerde verordeningen tot aanvulling van Verordening (EU) 2018/848 en uitvoeringsverordeningen kunnen ook worden gewijzigd. De wijzigingen worden geleidelijk opgenomen in de geconsolideerde versies van elk besluit. Daarom is het belangrijk om de meest recente geconsolideerde versie van elk besluit te raadplegen om de bijgewerkte volledige lijst van wijzigingen die zich tot nu toe hebben voorgedaan, te verkrijgen.

De volgende gedelegeerde verordeningen vormen een aanvulling op de basishandeling en de uitvoeringsverordeningen van de Commissie voor de belangrijkste interventiegebieden.

Productie en etikettering

De volgende secundaire handelingen hebben betrekking op de biologische productie en de etikettering van biologische producten.

Gedelegeerde verordeningen

Gedelegeerde Verordening (EU) 2020/2146 van 24 september 2020 tot aanvulling van Verordening (EU) 2018/848 betreffende uitzonderlijke productievoorschriften in de biologische productie (PB L 428 van 18.12.2020)

Hoofdinhoud:

• tot aanvulling van Verordening (EU) 2018/848 wat betreft uitzonderlijke productievoorschriften voor de erkenning van rampzalige omstandigheden, voorwaarden en soorten afwijkingen die door de bevoegde autoriteiten aan exploitanten kunnen worden verleend in geval van rampzalige gebeurtenissen, en voor de monitoring en rapportage ervan.

Gedelegeerde Verordening (EU) 2021/1189 van 7 mei 2021 tot aanvulling van Verordening (EU) 2018/848 betreffende de productie en het in de handel brengen van teeltmateriaal van biologisch heterogeen materiaal van bepaalde geslachten of soorten (PB L 258 van 20.7.2021).

Hoofdinhoud:

• tot aanvulling van Verordening (EU) 2018/848 wat betreft specifieke voorschriften voor de productie en het in de handel brengen van biologisch heterogeen materiaal, met name wat betreft beschrijving, identiteit, sanitaire kwaliteit, analytische zuiverheid en kiemkracht, verpakking en etikettering, door exploitanten te bewaren informatie, onderhoud en officiële controles.

Gedelegeerde Verordening (EU) 2022/1450 van 27 juni 2022 tot aanvulling van Verordening (EU) 2018/848 van het Europees Parlement en de Raad wat betreft het gebruik van niet-biologische eiwithoudende diervoeders voor de productie van biologisch vee als gevolg van de Russische invasie van Oekraïne (PB L 228 van 2.9.2022).

Hoofdinhoud:

• als gevolg van de Russische invasie van Oekraïne op 24 februari 2022 hebben zich in enkele lidstaten ernstige tijdelijke gevolgen voor de levering van biologische eiwithoudende diervoeders voorgedaan, waardoor de continuïteit van de biologische productie in gevaar kwam;
• dankzij de wet kunnen de weinige lidstaten die deze situatie als rampzalige omstandigheid hadden erkend, maximaal 5 % van het niet-biologische eiwitvoeder aan oudere categorieën varkens en pluimvee geven voor een periode van maximaal één jaar.

Uitvoeringsverordeningen

Uitvoeringsverordening (EU) 2020/464 van de Commissie van 26 maart 2020 tot vaststelling van bepaalde uitvoeringsbepalingen voor Verordening (EU) 2018/848 betreffende de documenten die nodig zijn voor de erkenning met terugwerkende kracht van perioden met het oog op de omschakeling, de productie van biologische producten en de door de EU-landen te verstrekken informatie (PB L 98 van 31.3.2020).

Hoofdinhoud:

• documenten die moeten worden verstrekt in geval van erkenning met terugwerkende kracht van eerdere perioden voor de omschakeling naar de biologische productie;
• productievoorschriften voor dieren en aquacultuurdieren, verwerkte levensmiddelen en diervoeders, met bijbehorende overgangsbepalingen;
• door de EU-landen te verstrekken informatie over de beschikbaarheid op de markt van biologisch teeltmateriaal en omschakelingsteeltmateriaal, biologische dieren en biologische aquacultuurjuvenielen.

Uitvoeringsverordening (EU) 2021/1165 van 15 juli 2021 tot toelating van bepaalde producten en stoffen voor gebruik in de biologische productie en tot vaststelling van de lijsten daarvan (PB L 253 van 16.7.2021).

Hoofdinhoud:

• voorwaarden voor de toelating van stoffen en producten voor gebruik in de biologische productie;
• procedure voor het verlenen van een specifieke vergunning voor het gebruik van producten en stoffen in bepaalde gebieden van derde landen;
• overgangsmaatregelen voor het reinigen en ontsmetten van de biologische productie en de niet-biologische ingrediënten van agrarische oorsprong die zijn opgenomen in de desbetreffende bijlagen bij Verordening (EG) nr. 889/2008;
• overgangsperiode tot en met 31 december 2022 voor de geldigheid van bewijsstukken op grond van artikel 68 van Verordening (EG) nr. 889/2008.

Besturingselementen

De volgende secundaire handelingen hebben betrekking op controles in de biologische sector.

Gedelegeerde verordeningen

Gedelegeerde Verordening (EU) 2021/279 van 21 januari 2021 tot aanvulling van Verordening (EU) 2018/848 tot vaststelling van specifieke criteria en voorwaarden voor de controles van de documentenrekeningen in het kader van de officiële controles van de biologische productie en de officiële controles van groepen exploitanten (PB L 165 van 11.5.2021)

Hoofdinhoud:

• de basishandeling aan te vullen met regels inzake traceerbaarheid en massabalanscontroles tijdens de officiële controles van exploitanten en groepen exploitanten;
• aanvullende voorschriften voor de officiële controles van groepen exploitanten.

Gedelegeerde Verordening (EU) 2021/2304 van 18 oktober 2021 tot aanvulling van Verordening (EU) 2018/848 met regels voor de afgifte van aanvullende certificaten ter certificering van het niet-gebruik van antibiotica in de biologische productie van dierlijke producten voor uitvoerdoeleinden (PB L 461 van 27.12.2021).

Hoofdinhoud:

• het basisbesluit aan te vullen met bepalingen en een model voor een aanvullend certificaat voor het niet-gebruik van antibiotica in de biologische productie van dierlijke producten met het oog op uitvoer.

Gedelegeerde Verordening (EU) 2021/2305 van 21 oktober 2021 tot aanvulling van Verordening (EU) 2017/625 met regels voor de gevallen waarin en de voorwaarden waaronder biologische producten en omschakelingsproducten zijn vrijgesteld van officiële controles aan grenscontroleposten, de plaats van officiële controles voor dergelijke producten en tot wijziging van de Gedelegeerde Verordeningen (EU) 2019/2123 en (EU) 2019/2124 van de Commissie (PB L 461 van 27.12.2021).

Hoofdinhoud:

• tot aanvulling van Verordening (EU) 2017/625 wat betreft de voorwaarden waaronder bepaalde biologische en omschakelingsproducten die de EU binnenkomen en die een laag of geen specifiek risico voor de gezondheid van mensen, dieren of planten, het dierenwelzijn of het milieu inhouden, zijn vrijgesteld van officiële controles aan grenscontroleposten ter verificatie van de naleving van de voorschriften inzake de biologische productie en de etikettering van biologische producten en de plaats waar de officiële controles voor dergelijke producten die bestemd zijn om in de EU in de handel te worden gebracht, moeten worden uitgevoerd;
• tot wijziging van de Gedelegeerde Verordeningen (EU) 2019/2123 en (EU) 2019/2124. De wijziging zorgt ervoor dat de Verordeningen (EU) 2019/2123 en (EU) 2019/2124 van toepassing zijn op planten, plantaardige producten en andere materialen die momenteel onder het toepassingsgebied ervan vallen, ook wanneer dergelijke goederen biologische producten of omschakelingsproducten zijn die overeenkomstig artikel 45, lid 5, van Verordening (EU) 2018/848 aan officiële controles aan grenscontroleposten worden onderworpen.

Uitvoeringsverordeningen

Uitvoeringsverordening (EU) 2021/279 van 22 februari 2021 tot vaststelling van uitvoeringsbepalingen voor Verordening (EU) 2018/848 betreffende controles en andere maatregelen ter waarborging van de traceerbaarheid en de naleving in de biologische productie en de etikettering van biologische producten (PB L 62 van 23.2.2021).

Hoofdinhoud:

• het vaststellen van procedurele stappen die exploitanten moeten volgen in geval van een vermoeden van niet-naleving als gevolg van de aanwezigheid van niet-toegelaten producten of stoffen;
• het vaststellen van een methode voor officieel onderzoek in geval van de aanwezigheid van niet-toegelaten producten of stoffen;
• gedetailleerde voorwaarden vast te stellen voor de verwijzing naar omschakelings- en andere aanduidingen op het etiket van biologische producten;
• het vaststellen van de samenstellingsvereisten en de maximale omvang van een groep exploitanten;
• het vaststellen van eisen voor documenten en registers ten behoeve van het systeem van interne controles en voor kennisgevingen van de beheerders van het systeem voor interne controles, het vaststellen van de minimumpercentages van controles en bemonstering;
• minimumeisen vast te stellen voor de nationale lijst van maatregelen in geval van vastgestelde niet-naleving, alsmede facultatieve richtsnoeren;
• invoering van het verplichte gebruik door de bevoegde autoriteiten van het informatiesysteem voor biologische landbouw (OFIS) voor de uitwisseling van informatie met de Commissie en andere EU-landen;
• tot vaststelling van een overgangsperiode tot 1 januari 2025 voor groepen exploitanten in derde landen met betrekking tot de naleving van de maximale groepsgrootte.

Uitvoeringsverordening (EU) 2021/1935 van 8 november 2021 tot wijziging van Uitvoeringsverordening (EU) 2019/723 betreffende de door middel van het standaardmodel in te dienen informatie en gegevens over de biologische productie en de etikettering van biologische producten (PB L 396 van 10.11.2021, blz. 17).

Hoofdinhoud:

• tot vaststelling van het gebruik van het informatiesysteem voor biologische landbouw voor de indiening van informatie en gegevens over de biologische productie en de etikettering van biologische producten in het kader van de jaarverslagen;
• het verstrekken van de modellen voor de organische gegevens in de jaarverslagen.

Uitvoeringsverordening (EU) 2021/2119 van 1 december 2021 betreffende van exploitanten en groepen exploitanten verlangde registers en verklaringen en betreffende de technische middelen voor de afgifte van certificaten overeenkomstig Verordening (EU) 2018/848 en tot wijziging van Uitvoeringsverordening (EU) 2021/1378 van 19 augustus 2021 betreffende de afgifte van het certificaat aan exploitanten, groepen exploitanten en exporteurs in derde landen (PB L 430 van 2.12.2021).

Hoofdinhoud:

• gedetailleerde bepalingen inzake de afgifte van certificaten uit hoofde van artikel 35 in elektronische vorm, inzake voorschriften voor het bijhouden van registers door marktdeelnemers en groepen marktdeelnemers, inzake aangiften en andere mededelingen die ter beschikking moeten worden gesteld van controleautoriteiten of controleorganen.

Uitvoeringsverordening (EU) 2023/1195 van de Commissie van 20 juni 2023 tot vaststelling van voorschriften voor de nadere bijzonderheden en het formaat van de door de lidstaten beschikbaar te stellen informatie over de resultaten van officiële onderzoeken naar gevallen van verontreiniging met producten of stoffen die niet voor gebruik in de biologische productie zijn toegelaten (PB L 158 van 21.6.2023).

Hoofdinhoud:

• OFIS-template dat door de lidstaten moet worden gebruikt om de resultaten van overeenkomstig artikel 29, lid 1, punt a), van Verordening (EU) 2018/848 uitgevoerde officiële onderzoeken te rapporteren

Uitvoeringsverordening (EU) 2025/1470 van de Commissie van 23 juli 2025 betreffende de regelingen voor de bekendmaking van de lijsten van exploitanten en groepen exploitanten en van essentiële informatie met betrekking tot het overeenkomstig artikel 35, lid 1, van Verordening (EU) 2018/848 van het Europees Parlement en de Raad aan exploitanten en groepen exploitanten verstrekte certificaat.

Hoofdinhoud:

• Het definiëren van essentiële informatie voor het openbaar maken van historische versies van overeenkomstig artikel 35, lid 1, afgegeven certificaten van exploitanten en groepen exploitanten in Traces.
• Vaststelling van een regeling voor de bekendmaking op de website van de Commissie van nationale lijsten van exploitanten die zijn vrijgesteld van certificering overeenkomstig artikel 35, lid 8.

Handel

De volgende secundaire handelingen hebben betrekking op de handel in de biologische sector.

Gedelegeerde verordeningen

Gedelegeerde Verordening (EU) 2021/1698 van de Commissie van 13 juli 2021 tot aanvulling van Verordening (EU) 2018/848 met procedurele voorschriften voor de erkenning van controleautoriteiten en controleorganen die bevoegd zijn om controles uit te voeren op exploitanten en groepen exploitanten die biologisch gecertificeerd zijn, en op biologische producten in derde landen, en met voorschriften inzake hun toezicht en de door die controleautoriteiten en controleorganen uit te voeren controles en andere acties (PB L 336 van 23.9.2021).

Hoofdinhoud:

• procedures en vereisten vast te stellen voor de erkenning van controleautoriteiten en controleorganen in derde landen;
• nadere gegevens over het bij de Commissie in te dienen technisch dossier en een verzoek om uitbreiding van het toepassingsgebied van de erkenning;
• algemene voorschriften voor het toezicht van de Commissie op de controleautoriteiten en controleorganen, jaarverslagen, steekproeven en audits, traceerbaarheidscontroles, ad-hocverzoeken van de Commissie, lijst van producten met een hoog risico;
• controlevoorschriften ten aanzien van exploitanten en groepen exploitanten, controles voor de certificering, controlemethoden en -technieken, bemonstering en selectie van laboratoria, gedocumenteerde controleprocedures en registers van controles;
• specifieke controlevoorschriften voor aquacultuur;
• verificatie van zendingen die bestemd zijn voor invoer in de Unie, door de controleautoriteiten en controleorganen uit te voeren acties op het gebied van informatie-uitwisseling, aanvullende regels in geval van niet-naleving;
• uit te voeren controles en verslaglegging met het oog op de erkenning met terugwerkende kracht van eerdere omschakelingsperioden;
• rapportage over vergunningen voor het gebruik van niet-biologisch teeltmateriaal;
• afwijkingen voor het gebruik van niet-biologische dieren en aquacultuurjuvenielen;
• rapportage van vergunningen voor het gebruik van niet-biologische ingrediënten;
• erkenning van rampzalige omstandigheden en voorwaarden voor afwijkingen.

Gedelegeerde Verordening (EU) 2021/1342 van 27 mei 2021 tot aanvulling van Verordening (EU) 2018/848 met voorschriften inzake de informatie die derde landen en controleautoriteiten en controleorganen moeten verstrekken met het oog op het toezicht op hun erkenning uit hoofde van artikel 33, leden 2 en 3, van Verordening (EG) nr. 834/2007 van 28 juni 2007 voor ingevoerde biologische producten en de maatregelen die bij de uitoefening van dat toezicht moeten worden genomen (PB L 292 van 16.8.2021)

Hoofdinhoud:

• bepalingen betreffende het toezicht op derde landen die onder erkenning van gelijkwaardigheid vallen, tot en met 31 december 2026 voor de uitvoer van biologische producten naar de EU;
• bepalingen betreffende het toezicht op controleautoriteiten en controleorganen die als gelijkwaardig worden erkend tot en met 31 december 2024, met inbegrip van te verstrekken informatie, onderzoek ter plaatse, kennisgevingen en follow-up van onregelmatigheden;
• bepalingen betreffende regels voor de toetsing van de erkenning van derde landen, controleautoriteiten en controleorganen.

Gedelegeerde Verordening (EU) 2021/2306 van 21 oktober 2021 tot aanvulling van Verordening (EU) 2018/848 met regels inzake de officiële controles van zendingen biologische producten en omschakelingsproducten die bestemd zijn voor invoer in de EU en inzake het inspectiecertificaat (PB L 461 van 27.12.2021).

Hoofdinhoud:

• het basisbesluit aan te vullen wat betreft het inspectiecertificaat en de officiële controles die door de EU-landen worden uitgevoerd voordat de biologische producten van oorsprong uit derde landen in de EU in het vrije verkeer worden gebracht;
• de bepalingen betreffende de door een bevoegde autoriteit, controleautoriteit of controleorgaan in een derde land te verstrekken informatie over gevallen van niet-naleving van zendingen die bestemd zijn voor invoer in de EU.

Uitvoeringsverordeningen

Uitvoeringsverordening (EU) 2021/1378 van de Commissie van 19 augustus 2021 tot vaststelling van bepaalde voorschriften betreffende het certificaat dat wordt afgegeven aan marktdeelnemers, groepen marktdeelnemers en exporteurs in derde landen die betrokken zijn bij de invoer van biologische en omschakelingsproducten in de Unie en tot vaststelling van de lijst van erkende controleautoriteiten en controleorganen overeenkomstig Verordening (EU) 2018/848 (PB L 297 van 20.8.2021).

Deze handeling is gewijzigd bij bovengenoemde Uitvoeringsverordening (EU) 2021/2119 van de Commissie.

Hoofdinhoud:

• tot vaststelling van bepalingen en het model van het certificaat dat overeenkomstig artikel 46 van de basisbeschikking wordt afgegeven aan marktdeelnemers, groepen marktdeelnemers en exporteurs in derde landen en de lijst van erkende controleautoriteiten en controleorganen in derde landen.

Uitvoeringsverordening (EU) 2021/2307 van 21 oktober 2021 inzake de vereiste documenten en kennisgevingen voor biologische en omschakelingsproducten die bestemd zijn voor invoer in de EU (PB L 461 van 27.12.2021).

Hoofdinhoud:

• bepalingen betreffende de aangiften en mededelingen van importeurs, voor de zendingen verantwoordelijke marktdeelnemers, eerste geadresseerden en geadresseerden voor de invoer van producten uit derde landen met het oog op het in de EU in de handel brengen van die producten als biologische producten of omschakelingsproducten;
• bepalingen inzake de kennisgeving door de bevoegde autoriteiten van vermoedelijke of vastgestelde niet-conformiteit van zendingen.

Uitvoeringsverordening (EU) 2021/2325 van 16 december 2021 tot vaststelling, op grond van Verordening (EU) 2018/848, van de lijst van derde landen en de lijst van controleautoriteiten en controleorganen die op grond van artikel 33, leden 2 en 3, van Verordening (EG) nr. 834/2007 zijn erkend met het oog op de invoer van biologische producten in de EU (PB L 465 van 29.12.2021).

Hoofdinhoud:

• lijsten van voor gelijkwaardigheidsdoeleinden erkende derde landen en informatie over hun erkenning, met inbegrip van de specifieke productcategorieën;
• lijsten van met het oog op gelijkwaardigheid erkende controleautoriteiten en controleorganen en informatie over de landen en productcategorieën waarvoor zij zijn erkend.

Zie ook specifieke informatie over de handel in biologische producten die onder specifieke overeenkomsten met Chili, Zwitserland en het VK vallen.