Skip to main content
Agriculture and rural development

Doel van EU-kwaliteitsregelingen

Het kwaliteitsbeleid van de EU is erop gericht de namen van specifieke producten te beschermen om hun unieke kenmerken die samenhangen met hun geografische oorsprong en met traditionele kennis, te promoten.

De naam van een product kan als “geografische aanduiding” (GA) worden erkend als er een specifiek verband is met de plaats waar het product wordt gemaakt. De bescherming als geografische aanduiding zorgt ervoor dat de consument deze producten kan herkennen en op de kwaliteit ervan kan vertrouwen, en dat producenten hun product beter in de markt kunnen zetten.

Producten die al een geografische aanduiding mogen dragen of waarvoor een aanvraag is ingediend, staan in de registers van kwaliteitsproducten. De registers bevatten ook informatie over de geografische en productiespecificaties van elk product.

Geografische aanduidingen worden erkend als intellectuele eigendom en spelen als zodanig een steeds belangrijkere rol in handelsonderhandelingen tussen de EU en andere landen.

Bij andere kwaliteitsregelingen van de EU wordt de nadruk gelegd op het traditionele productieproces of op de vervaardiging van producten in gebieden met natuurlijke beperkingen, zoals bergen of eilanden.

Geografische aanduidingen

Een geografische aanduiding garandeert dat een product bepaalde kwaliteiten heeft die verband houden met het productiegebied.

Er zijn drie soorten geografische aanduidingen:

Het EU-systeem voor geografische aanduidingen beschermt de namen van producten die afkomstig zijn uit bepaalde regio’s en die specifieke kwaliteiten of een reputatie hebben die verband houden met het productiegebied. De verschillen tussen BOB’s en BGA’s houden vooral verband met de mate waarin de grondstoffen afkomstig moeten zijn uit het gebied of het productieproces in de specifieke streek moet plaatsvinden. GA’s zijn specifiek bedoeld voor gedistilleerde dranken en gearomatiseerde wijnen.

Beschermde oorsprongsbenaming (BOB)

Productnamen die zijn geregistreerd als BOB, zijn het nauwst verbonden met de plaats waar zij worden geproduceerd.

Image: Protected Designation of Origin (PDO) logo

Producten

Levensmiddelen, landbouwproducten en wijnen

Specificaties

Alle stappen van de productie, de verwerking en de bereiding moeten plaatsvinden in het specifieke gebied.

Voor wijn betekent dit dat alleen druiven mogen worden gebruikt die afkomstig zijn uit het geografische gebied waar de wijn wordt gemaakt.

Voorbeeld

Olijfolie met de BOB Kalamata wordt volledig geproduceerd in de Kalamata-regio in Griekenland en wordt gemaakt van lokale olijfsoorten.

Logo

– Verplicht voor levensmiddelen en landbouwproducten
– Facultatief voor wijn

Beschermde geografische aanduiding (BGA)

Bij de BGA wordt het verband benadrukt tussen het specifieke geografische gebied en de naam van het product, waarbij een bepaalde kwaliteit, faam of andere eigenschap van het product hoofdzakelijk is toe te schrijven aan de geografische oorsprong.

Image: Protected Geographical Indication (PGI) logo

Producten

Levensmiddelen, landbouwproducten en wijnen

Specificaties

Voor de meeste producten moet minstens één van de productie-, verwerkings- of bereidingsstappen in het betrokken gebied plaatsvinden.

Voor wijn betekent dit dat minstens 85% van de gebruikte druiven afkomstig moet zijn uit het geografische gebied waar de wijn wordt gemaakt.

Voorbeeld

Ham met de BGA Westfälischer Knochenschinken wordt in Westfalen volgens aloude procedés bereid, maar het gebruikte vlees is niet uitsluitend afkomstig van dieren die in die specifieke Duitse regio zijn geboren en gehouden.

Logo

– Verplicht voor levensmiddelen en landbouwproducten
– Facultatief voor wijn

Geografische aanduidingen van gedistilleerde dranken en gearomatiseerde wijnen (GA)

De GA beschermt de naam van een gedistilleerde drank of gearomatiseerde wijn die zijn oorsprong heeft in een land, streek of plaats, waarbij een bepaalde kwaliteit, faam of andere eigenschap van het product hoofdzakelijk is toe te schrijven aan zijn geografische oorsprong.

Image: Protected Geographical Indication (PGI) logo

Producten

Gedistilleerde dranken en gearomatiseerde wijnen

Specificaties

Voor de meeste producten moet minstens één van de distillatie- of bereidingsstappen in het betrokken gebied plaatsvinden. De grondstoffen hoeven echter niet uit het betrokken gebied afkomstig te zijn.

Voorbeeld

Irish Whiskey wordt al sinds de 6e eeuw in Ierland gestookt, gedistilleerd en gerijpt, maar de grondstoffen voor deze GA komen niet uitsluitend uit Ierland.

Logo

Facultatief voor alle producten.

Gegarandeerde traditionele specialiteit

Het label “gegarandeerde traditionele specialiteit” (GTS) benadrukt de traditionele aspecten, zoals de wijze waarop het product gemaakt of samengesteld is, zonder te zijn gebonden aan een specifiek geografisch gebied. De registratie van de naam van een product als GTS biedt bescherming tegen vervalsing en misbruik.

Image: Traditional Speciality Guaranteed (TSG) logo

Producten

Levensmiddelen en landbouwproducten

Voorbeeld

De GTS Gueuze is een traditioneel, spontaan gegist bier, dat gewoonlijk wordt geproduceerd in en rond Brussel (in België). Als GTS is de productiemethode van het bier beschermd, maar het kan wel ergens anders worden geproduceerd.

Logo

Verplicht voor alle producten.

Andere regelingen

Product uit de bergen

De kwaliteitsaanduiding “product uit de bergen” wordt gebruikt om de aandacht te vestigen op de specifieke kenmerken van een product dat is gemaakt in berggebieden met moeilijke natuurlijke omstandigheden.

De erkenning hiervan is een voordeel voor zowel de landbouwer als de consument. De landbouwer kan namelijk zijn product beter in de markt zetten en de consument krijgt garanties over bepaalde kenmerken van het product.

Producten

Landbouwproducten en levensmiddelen

Specificaties

Grondstoffen en diervoeders moeten afkomstig zijn uit berggebieden. Verwerkte producten moeten daar ook geproduceerd zijn.

Verslag: Etikettering van landbouw- en voedingsproducten uit de bergen

Product uit de ultraperifere gebieden van de EU

De landbouw in de ultraperifere gebieden van de EU kampt met problemen als gevolg van de afgelegen ligging en het insulaire karakter van die gebieden, met moeilijke geografische omstandigheden en een ongunstig klimaat. Om meer bekendheid te geven aan landbouwproducten uit de ultraperifere gebieden van de EU (de Franse overzeese departementen – Guadeloupe, Frans-Guyana, Réunion en Martinique – en de Azoren, Madeira en de Canarische Eilanden) is een speciaal logo ontwikkeld.

Logo example for the EU’s outermost regions

Producten

Landbouwproducten en levensmiddelen

Specificaties

Moet geproduceerd zijn in een van de ultraperifere gebieden.

Logo

Voorbeeld van een logo voor landbouwproducten en levensmiddelen uit de ultraperifere gebieden van de EU

Vrijwillige certificeringsregelingen

Ook vrijwillige certificeringsregelingen op nationaal niveau of van particuliere exploitanten kunnen consumenten die een product kiezen, vertrouwen geven in de kwaliteit ervan.

Naast de EU-regelingen bestaan er heel wat particuliere en nationale voedselkwaliteitsregelingen en -logo’s, die betrekking hebben op een breed scala aan initiatieven tussen bedrijven onderling en van bedrijven voor consumenten.

De Europese Commissie heeft, in overleg met de belanghebbenden, richtsnoeren opgesteld met beste praktijken voor de werking van dergelijke regelingen.

EU-richtsnoeren betreffende de beste praktijken voor vrijwillige certificeringsregelingen voor landbouwproducten en levensmiddelen
Nederlands
(189.04 KB - HTML)
Downloaden

Regelgeving inzake kwaliteitsregelingen

De Commissie heeft regelgeving vastgesteld over de toepassing van kwaliteitsregelingen:

Regelgeving inzake levensmiddelen en landbouwproducten

Regelgeving inzake wijn

Regelgeving inzake gedistilleerde dranken

Regelgeving inzake gearomatiseerde wijnen

Regelgeving inzake producten uit de bergen

Regelgeving inzake producten uit de ultraperifere gebieden

Voorstel om het GA-systeem te versterken

Op 31 maart 2022 heeft de Commissie een voorstel aangenomen voor een verordening inzake GA’s voor wijn, gedistilleerde dranken en landbouwproducten, en andere kwaliteitsregelingen voor landbouwproducten. De bedoeling van het voorstel is om het aantal GA’s in de EU te verhogen. Dit moet de plattelandseconomie ten goede komen en een hoger beschermingsniveau voor de producten waarborgen, in het bijzonder online. 

De Commissie heeft onder meer de volgende maatregelen voorgesteld om het bestaande systeem te versterken en te verbeteren:

  • meer duurzaamheid door producenten de kans te geven hun inspanningen voor sociale, ecologische en economische duurzaamheid te valoriseren in hun productspecificaties;
  • betere bescherming van GA’s op het internet, met name wat betreft de verkoop via onlineplatforms, bescherming tegen registraties te kwader trouw en het gebruik van GA’s in het domeinnaamsysteem;
  • producentengroeperingen in staat stellen hun GA’s te beheren, te handhaven en te ontwikkelen door middel van toegang tot de autoriteiten voor namaakbestrijding en de douanediensten in alle EU-landen;
  • een verkorte en vereenvoudigde registratieprocedure zal de verschillende technische en procedurevoorschriften samenvoegen tot één procedure voor de registratie van GA’s voor aanvragers uit de EU en daarbuiten.

Het voorstel van de Commissie is het resultaat van een uitgebreid raadplegingsproces. In oktober 2020 werd een aanvangseffectbeoordeling gepubliceerd, gevolgd door een openbare raadpleging van januari tot april 2021 en gerichte raadplegingen met EU-landen en betrokken organisaties van belanghebbenden.

Hoe wordt een product beschermd?

In het kader van het systeem voor intellectuele-eigendomsrechten van de EU zijn als GA geregistreerde namen van producten wettelijk beschermd tegen namaak en misbruik, zowel in de EU als in landen buiten de EU waarmee een specifieke beschermingsovereenkomst is gesloten.

De bevoegde nationale autoriteiten van elke EU-lidstaat nemen voor alle kwaliteitsregelingen de nodige maatregelen om de geregistreerde namen op hun grondgebied te beschermen. Zij moeten ook de onrechtmatige productie of het onrechtmatig in de handel brengen van producten met een geregistreerde naam voorkomen of beëindigen.

Niet-Europese productnamen kunnen eveneens als GA worden geregistreerd indien het land van herkomst een bilaterale of regionale overeenkomst met de EU heeft gesloten die de wederzijdse bescherming van dergelijke namen omvat.

Er worden al namen beschermd van diverse producten (wijn, levensmiddelen, gearomatiseerde wijnen en gedistilleerde dranken) die buiten de EU worden geproduceerd, bv. in Colombia of Zuid-Afrika.

Europese GA’s (aangevraagd of toegekend) zijn te vinden in de officiële EU-registers via eAmbrosia. Zowel Europese als niet-Europese aanduidingen die bij overeenkomsten beschermd zijn, staan op GIview.

Download logo’s

Beschermde oorsprongsbenaming
Nederlands
(3.72 MB - ZIP)
Downloaden
Beschermde geografische aanduiding
Nederlands
(3.83 MB - ZIP)
Downloaden
Gegarandeerde traditionele specialiteit
Nederlands
(3.77 MB - ZIP)
Downloaden
Protected designation of origin (PDO)

Product names registered as PDO are those that have the strongest links to the place in which they are made.

  • Products: food, agricultural products and wines.
  • Specifications: Every part of the production, processing and preparation process must take place in the specific region. For wines, this means that the grapes have to come exclusively from the geographical area where the wine is made.
  • Example: Kalamata olive oil PDO is entirely produced in the region of Kalamata in Greece, using olive varieties from that area.
  • Label: mandatory for food and agricultural products, optional for wine.
Protected geographical indication (PGI)

PGI emphasises the relationship between the specific geographic region and the name of the product, where a particular quality, reputation or other characteristic is essentially attributable to its geographical origin.

  • Products: food, agricultural products and wines.
  • Specifications: For most products, at least one of the stages of production, processing or preparation takes place in the region. In the case of wine, this means that at least 85% of the grapes used have to come exclusively from the geographical area where the wine is actually made.
  • Example: Westfälischer Knochenschinken PGI ham is produced in Westphalia using age-old techniques, but the meat used does not exclusively come from animals born and reared in that specific region of Germany.
  • Label: mandatory for food, agricultural products, optional for wines.
Geographical indication of spirit drinks (GI)

The GI protects the name of a spirit drink originating in a country, region or locality where the product’s particular quality, reputation or other characteristic is essentially attributable to its geographical origin.

  • Products: spirit drinks.
  • Specifications: For most products, at least one of the stages of distillation or preparation takes place in the region. However, raw products do not need to come from the region.
  • Example: Irish Whiskey GI has been brewed, distilled and matured in Ireland since the 6th century, but the raw materials do not exclusively come from Ireland.
  • Label: optional for all products.

Traditional speciality guaranteed

Traditional speciality guaranteed (TSG) highlights the traditional aspects, such as the way the product is made or its composition, without being linked to a specific geographical area. The name of a product being registered as a TSG protects it against falsification and misuse.

  • Products: food and agricultural products.
  • Example: Gueuze TSG is a traditional beer obtained by spontaneous fermentation. It is generally produced in and around Brussels, Belgium. Nonetheless, being a TSG, its production method is protected but it could be produced somewhere else.
  • Label: mandatory for all products.

Other schemes

Mountain product

The quality term ‘mountain product’ highlights the specificities of a product, made in mountain areas, with difficult natural conditions.

Recognising this is an advantage for farmers as well as consumers. It enables farmers to market the product better but also ensures certain characteristics are clear to the consumer.

  • Products: agricultural and food products.
  • Specifications: Raw materials and animal feed comes from mountain areas. For processed products, production should take place in such areas as well.

Report: Labelling of agricultural and food products of mountain farming

Product of EU's outermost regions

Agriculture in the EU’s outermost regions face difficulties due to remoteness and insularity, which brings with it difficult geographical and meteorological conditions. To ensure greater awareness of agricultural products from the EU’s outermost regions (the French Overseas Departments – Guadeloupe, French Guiana, Réunion and Martinique – and the Azores, Madeira and the Canary Islands) a dedicated logo has been created.

  • Products: agricultural and food products.
  • Specifications: produced in outermost regions
  • Label: logo example for agricultural and food products from the EU’s outermost regions.

Voluntary certification schemes

Voluntary certification schemes at national level or those run by private operators can also help consumers to be confident about the quality of the products they choose.

In addition to the EU schemes, a large number of private and national food quality schemes or logos exist, covering a wide range of initiatives and operating between businesses or between businesses and consumers.

In consultation with stakeholders, the European Commission developed guidelines showing best practice for the operation of such schemes.

EU-richtsnoeren betreffende de beste praktijken voor vrijwillige certificeringsregelingen voor landbouwproducten en levensmiddelen
Nederlands
(189.04 KB - HTML)
Downloaden

Regulations on quality schemes

The Commission has adopted a number of regulations on the application of quality schemes:

Regulations on food and agricultural products

Regulations on wine

Regulations on spirit drinks

Regulations on aromatised wines

Regulations on mountain products

Regulations on products of outermost regions

Proposal to strengthen GI system

On 31 March 2022, the Commission adopted a proposal for a regulation on GIs for wine, spirit drinks and agricultural products, and other quality schemes for agricultural products. The proposal aims to increase the uptake of GIs across the EU in order to benefit the rural economy and achieve a higher level of protection for products, especially online. 

The Commission has proposed the following measures, among others, to strengthen and improve the existing system:

  • more sustainability by allowing producers to valorise their actions relating to social, environmental and economic sustainability in their product specifications;
  • increased protection for GIs on the internet, specifically with regard to sales via online platforms, protection against bad faith registrations and use of GIs in the domain name system;
  • empowering producers' groups to manage, enforce and develop their GI by having access to anti-counterfeiting authorities and customs in all EU countries;
  • a shortened and simplified registration procedure will merge the different technical and procedural rules, resulting in a single GI registration procedure for EU and non-EU applicants.

The Commission's proposal is the result of an extensive consultation process. An inception impact assessment was published in October 2020. This was followed by a public consultation between January and April 2021, as well as targeted consultations with EU countries and relevant stakeholder organisations.

How products are protected

As part of the EU’s system of IPRs, names of products registered as GIs are legally protected against imitation and misuse within the EU and in non-EU countries where a specific protection agreement has been signed.

For all quality schemes, each EU country’s competent national authorities take the necessary measures to protect the registered names within their territory. They should also prevent and stop the unlawful production or marketing of products using such a name.

Non-European product names can also register as GIs if their country of origin has a bilateral or regional agreement with the EU that includes the mutual protection of such names.

The names of various products (wine, food and spirit drinks) produced in several countries outside the EU, such as Colombia or South Africa, have been protected.

GIs applied for and entered in the Union registers may be consulted on eAmbrosia (the official database of EU GI registers), while both EU and non-EU GIs protected under agreements can be consulted on the GIview portal.

Download logos

Beschermde oorsprongsbenaming
Nederlands
(3.72 MB - ZIP)
Downloaden
Beschermde geografische aanduiding
Nederlands
(3.83 MB - ZIP)
Downloaden
Gegarandeerde traditionele specialiteit
Nederlands
(3.77 MB - ZIP)
Downloaden

Documents

Administrative agreement between the Directorate-General for Agriculture and Rural Development and the European Union Intellectual Property Office
English
(1.1 MB - PDF)
Downloaden

Proposal for a regulation on EU geographical indications for wine, spirit drinks and agricultural products, and quality schemes for agricultural products
English
(HTML)
Downloaden

Annex to the proposal for a regulation on EU geographical indications for wine, spirit drinks and agricultural products, and quality schemes for agricultural products
English
(142.02 KB - PDF)
Downloaden

Commission staff working document – executive summary of impact assessment report on proposal for a Regulation on geographical indications for wine, spirit drinks and agricultural products, and quality schemes
English
(HTML)
Downloaden

Commission staff working document – impact assessment report on proposal for a Regulation on geographical indications for wine, spirit drinks and agricultural products, and quality schemes
English
(HTML)
Downloaden

Commission staff working document – annex to the impact assessment report on proposal for a Regulation on geographical indications for wine, spirit drinks and agricultural products, and quality schemes
English
(HTML)
Downloaden

Regulatory Scrutiny Board opinion – impact assessment report on proposal for a Regulation on geographical indications for wine, spirit drinks and agricultural products, and quality schemes
English
(HTML)
Downloaden