Cukier

Informacje ogólne

Unia Europejska jest wiodącym na świecie producentem cukru buraczanego, którego łączna ilość wynosi około 50 %. Cukier buraczany stanowi jednak jedynie 20 % światowej produkcji cukru, a pozostałe 80 % produkuje się z trzciny cukrowej.

Większość buraków cukrowych w UE uprawia się w północnej części Europy, gdzie klimat jest bardziej odpowiedni. Najbardziej konkurencyjne obszary produkcyjne znajdują się w północnej Francji, Niemczech, Holandii, Belgii i Polsce. UE posiada również ważny przemysł rafineryjny, który przetwarza importowany surowy cukier trzcinowy.

Polityka cukrowa UE

Cukier jest częścią wspólnej organizacji rynku (WOR) między państwami UE, która pełni szereg funkcji, w tym zapewnia siatkę bezpieczeństwa rynkom rolnym, współpracę za pośrednictwem organizacji producentów i organizacji międzybranżowych oraz ustanawia minimalne wymogi jakościowe.

Rolnicy buraków mogą otrzymać wsparcie dochodu w formie płatności bezpośrednich, które są w dużej mierze oddzielone od produkcji. Państwa UE mają również możliwość przyznawania dobrowolnego wsparcia związanego z produkcją określonym sektorom znajdującym się w trudnej sytuacji – w tym produkcji buraków cukrowych i trzciny cukrowej. Jedenaście państw UE postanowiło przyznać dobrowolne wsparcie związane z produkcją producentom buraków cukrowych.

Unijna polityka rynku cukru koncentruje się na dwóch głównych obszarach: środków rynkowych i handlowych.

Środki rynkowe w UE

UE może wspierać sektor cukru za pomocą szczególnych środków rynkowych, w szczególności dopłat do prywatnego przechowywania, środków zapobiegających zakłóceniom na rynku oraz środków mających na celu rozwiązanie konkretnych problemów.

Dopłaty do prywatnego przechowywania przyznaje się z uwzględnieniem średnich zarejestrowanych cen rynkowych w Unii, progów referencyjnych i kosztów produkcji. Komisja Europejska może przyznać tę pomoc w przypadku szczególnie trudnej sytuacji rynkowej lub rozwoju gospodarczego mającego znaczący negatywny wpływ na marże sektora w celu utrzymania pewnej ilości cukru poza rynkiem przez pewien okres. Przepisy dotyczące wspólnej organizacji rynków przewidują dodatkowe środki wsparcia w przypadku poważnych zakłóceń na rynku spowodowanych m.in. gwałtownym wzrostem lub spadkiem cen.

• Artykuł prasowy
• 30 kwietnia 2026

Komisja wspiera unijnych producentów cukru w obliczu presji rynkowej

Kraje UE zatwierdziły wniosek Komisji w sprawie tymczasowego zawieszenia uszlachetniania czynnego przywożonego cukru trzcinowego

Monitorowanie rynku

Unijne obserwatorium rynku cukru dostarcza różnorodnych danych i informacji na temat cukru, w tym bilansów, sytuacji rynkowej, perspektyw krótko- i średnioterminowych oraz sprawozdań z posiedzeń obserwatorium rynku cukru.

Handel z krajami spoza UE

Polityka handlowa jest wyłączną władzą Unii Europejskiej, więc tylko UE, a nie poszczególne kraje UE, mogą stanowić prawo w kwestiach handlowych i zawierać międzynarodowe umowy handlowe. Handel międzynarodowy podlega również zasadom Światowej Organizacji Handlu.

Jako główny importer cukru trzcinowego UE przyznaje bezcłowy dostęp do rynku UE krajom rozwijającym się na mocy umowy „wszystko oprócz broni” i umów o partnerstwie gospodarczym z krajami Afryki, Karaibów i Pacyfiku.

Powiązane informacje

Polityka handlowa

Światowa Organizacja Handlu

Porozumienie „wszystko oprócz broni”

Umowy o partnerstwie gospodarczym

Podstawa prawna

Podstawa prawna dotycząca cukru obejmuje przepisy dotyczące wspólnej organizacji rynku produktów rolnych, kwot, przywozu i wywozu oraz inne obowiązujące przepisy dotyczące cukru.

Rozporządzenie podstawowe

Rozporządzenie (UE) nr 1308/2013 ustanawiające wspólną organizację rynków produktów rolnych

Najważniejsze przepisy wykonawcze dotyczące cukru

Przekazywanie Komisji informacji i dokumentów

Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2017/1183

Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2017/1185

Przywóz

Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2020/760 – zasady zarządzania kontyngentami taryfowymi na przywóz i wywóz podlegającymi wymogowi uzyskania pozwoleń

Wywóz

Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2023/2835 w odniesieniu do przepisów dotyczących przywozu w sektorach ryżu, zbóż, cukru i chmielu

Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2023/2834 ustanawiające przepisy dotyczące przywozu w sektorach ryżu, zbóż, cukru i chmielu

Jakość cukru

Dyrektywa Rady 2001/111/WE odnosząca się do niektórych cukrów przeznaczonych do spożycia przez ludzi

Powiązane informacje

Wykaz obowiązujących przepisów dotyczących cukru

Komitety

Różne komitety, w skład których wchodzą przedstawiciele rządów i którym przewodniczy przedstawiciel Komisji Europejskiej, spotykają się regularnie, aby zagwarantować, że odpowiedzialność Komisji za przyjmowanie aktów wykonawczych jest sprawowana pod kontrolą państw UE.

Komitet ds. Wspólnej Organizacji Rynków Rolnych spotyka się regularnie w celu omówienia takich obszarów jak zmiany cen rynkowych, produkcja i handel w UE i państwach trzecich.

Grupa wysokiego szczebla

W dniu 19 listopada 2018 r. komisarz ds. rolnictwa i rozwoju obszarów wiejskich ogłosił utworzenie grupy ekspertów wysokiego szczebla ds. cukru na posiedzeniu Rady ds. Rolnictwa i Rybołówstwa.

Mandat grupy wysokiego szczebla był dwojaki:

1. omówienie obecnej sytuacji rynkowej, a także obaw krajów UE i zainteresowanych stron dotyczących unijnego rynku cukru;
2. badanie i ocena możliwych rozwiązań i środków politycznych pod kątem ich skuteczności i przydatności do rozwiązywania zidentyfikowanych problemów.

Dyrektor Generalny ds. Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich przewodniczył grupie wysokiego szczebla złożonej z przedstawicieli wszystkich państw UE. W okresie od stycznia do czerwca 2019 r. grupa wysokiego szczebla odbyła trzy posiedzenia.

Posiedzenia

Sprawozdanie końcowe

W sprawozdaniu podsumowano prace przeprowadzone przez grupę wysokiego szczebla, podkreślono główne zidentyfikowane kwestie, podsumowano główne stanowiska państw UE, oceniono możliwe rozwiązania i zalecono szereg działań, z których sektor może skorzystać w perspektywie krótko- i średnioterminowej. Sprawozdanie końcowe omówiono na posiedzeniu Rady ds. Rolnictwa i Rybołówstwa w dniu 15 lipca 2019 r.