Cukier

Przegląd

Unia Europejska jest wiodącym na świecie producentem cukru buraczanego, którego produkcja stanowi około 50 % całkowitej kwoty. Cukier buraczany stanowi jednak tylko 20 % światowej produkcji cukru, a pozostałe 80 % jest produkowane z trzciny cukrowej.

Większość buraków cukrowych w UE uprawiana jest w północnej części Europy, gdzie klimat jest bardziej odpowiedni. Najbardziej konkurencyjne obszary produkcyjne znajdują się w północnej Francji, Niemczech, Holandii, Belgii i Polsce. UE posiada również ważny przemysł rafineryjny, który przetwarza importowany surowy cukier trzcinowy.

Polityka cukrowa UE

Cukier jest częścią wspólnej organizacji rynków (WOR) między państwami UE, która pełni szereg funkcji, w tym zapewnia siatkę bezpieczeństwa rynkom rolnym, współpracę za pośrednictwem organizacji producentów i organizacji międzybranżowych oraz ustanawia minimalne wymogi jakościowe.

Rolnicy uprawiający buraki mogą otrzymać wsparcie dochodu w formie płatności bezpośrednich, które są w dużej mierze niezwiązane z wielkością produkcji. Państwa UE mają również możliwość przyznawania dobrowolnego wsparcia związanego z produkcją konkretnym sektorom znajdującym się w trudnej sytuacji – w tym produkcji buraków cukrowych i trzciny cukrowej. Jedenaście państw UE postanowiło przyznać producentom buraków cukrowych dobrowolne wsparcie związane z produkcją.

Unijna polityka rynku cukru koncentruje się na dwóch głównych obszarach: środki rynkowe i środki handlowe.

Środki rynkowe w UE

UE może wspierać sektor cukru za pomocą szczególnych środków rynkowych, w szczególności dopłat do prywatnego przechowywania, środków przeciwdziałających zakłóceniom na rynku oraz środków mających na celu rozwiązanie konkretnych problemów.

Dopłaty do prywatnego przechowywania przyznaje się przy uwzględnieniu średnich zarejestrowanych cen rynkowych w Unii, progów referencyjnych i kosztów produkcji. Komisja Europejska może przyznać tę pomoc w przypadku szczególnie trudnej sytuacji rynkowej lub rozwoju gospodarczego, które mają znaczący negatywny wpływ na marże sektora, w celu utrzymania pewnej ilości cukru poza rynkiem przez pewien okres. Przepisy dotyczące wspólnej organizacji rynków produktów rolnych przewidują dodatkowe środki wsparcia w przypadku poważnych zakłóceń na rynku spowodowanych między innymi gwałtownym wzrostem lub spadkiem cen.

• Artykuł prasowy
• 30 kwietnia 2026

Komisja wspiera unijnych producentów cukru w obliczu presji rynkowej

Kraje UE zatwierdziły wniosek Komisji w sprawie tymczasowego zawieszenia uszlachetniania czynnego przywożonego cukru trzcinowego

Monitorowanie rynku

Unijne obserwatorium rynku cukru dostarcza różnorodnych danych i informacji na temat cukru, w tym bilansów, sytuacji rynkowej, perspektyw krótko- i średnioterminowych oraz sprawozdań z posiedzeń obserwatorium rynku cukru.

Handel z krajami spoza UE

Polityka handlowa jest wyłączną kompetencją Unii Europejskiej – zatem tylko UE, a nie poszczególne państwa UE, może stanowić prawo w kwestiach handlowych i zawierać międzynarodowe umowy handlowe. Handel międzynarodowy podlega również zasadom Światowej Organizacji Handlu.

Jako główny importer cukru trzcinowego UE przyznaje krajom rozwijającym się bezcłowy dostęp do rynku UE w ramach umowy „wszystko oprócz broni” oraz umów o partnerstwie gospodarczym z krajami Afryki, Karaibów i Pacyfiku.

Powiązane informacje

Polityka handlowa

Światowa Organizacja Handlu

Porozumienie „Wszystko oprócz broni”

Umowy o partnerstwie gospodarczym

Podstawa prawna

Podstawa prawna dotycząca cukru obejmuje przepisy dotyczące wspólnej organizacji rynku produktów rolnych, kwot, przywozu i wywozu oraz inne obowiązujące przepisy dotyczące cukru.

Rozporządzenie podstawowe

Rozporządzenie (UE) nr 1308/2013 ustanawiające wspólną organizację rynków produktów rolnych

Kluczowe przepisy wykonawcze dotyczące cukru

Powiadamianie Komisji o informacjach i dokumentach

Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2017/1183

Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2017/1185

Przywóz

Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2020/760 – zasady zarządzania kontyngentami taryfowymi na przywóz i wywóz podlegającymi pozwoleniom

Wywóz

Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2023/2835 w odniesieniu do przepisów dotyczących przywozu w sektorach ryżu, zbóż, cukru i chmielu

Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2023/2834 ustanawiające przepisy dotyczące przywozu w sektorach ryżu, zbóż, cukru i chmielu

Jakość cukru

Dyrektywa Rady 2001/111/WE – odnosząca się do niektórych cukrów przeznaczonych do spożycia przez ludzi

Powiązane informacje

Wykaz obowiązujących przepisów dotyczących cukru

Komitety

Różne komisje, składające się z przedstawicieli rządów i pod przewodnictwem przedstawiciela Komisji Europejskiej, spotykają się regularnie, aby zapewnić, że odpowiedzialność Komisji za przyjmowanie aktów wykonawczych jest wykonywana pod kontrolą państw UE.

Komitet ds. Wspólnej Organizacji Rynków Rolnych spotyka się regularnie w celu omówienia takich obszarów, jak zmiany cen rynkowych, produkcja i handel w UE i państwach trzecich.

Grupa wysokiego szczebla

W dniu 19 listopada 2018 r. komisarz ds. rolnictwa i rozwoju obszarów wiejskich ogłosił utworzenie grupy ekspertów wysokiego szczebla ds. cukru na posiedzeniu Rady ds. Rolnictwa i Rybołówstwa.

Mandat grupy wysokiego szczebla był dwojaki:

1. omówienie obecnej sytuacji na rynku, a także obaw państw UE i zainteresowanych stron dotyczących unijnego rynku cukru;
2. zbadanie i ocena możliwych rozwiązań i środków politycznych pod względem ich skuteczności i przydatności do rozwiązania stwierdzonych problemów.

Dyrektor Generalny ds. Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich przewodniczył grupie wysokiego szczebla złożonej z przedstawicieli wszystkich państw UE. Grupa wysokiego szczebla odbyła trzy posiedzenia w okresie od stycznia do czerwca 2019 r.

Posiedzenia

Sprawozdanie końcowe

W sprawozdaniu podsumowano prace przeprowadzone przez grupę wysokiego szczebla, podkreślono główne zidentyfikowane problemy, podsumowano główne stanowiska państw UE, oceniono możliwe rozwiązania i zalecono zestaw działań, z których sektor może skorzystać w perspektywie krótko- i średnioterminowej. Sprawozdanie końcowe zostało omówione na posiedzeniu Rady ds. Rolnictwa i Rybołówstwa w dniu 15 lipca 2019 r.