Spjegazzjoni tal-Appoġġ ridistributtiv komplementari għall-introjtu għas-sostenibbiltà
L-appoġġ ridistributtiv komplementari għall-introjtu għas-sostenibbiltà (CRISS) jissostitwixxi l-iskema ta’ pagament ridistributtiv li kienet attiva matul il-perjodu 2014-22.
Il-CRISS hija waħda mill-għodod tal-politika agrikola komuni (PAK) biex tiżgura l-ġustizzja billi tqassam mill-ġdid l-appoġġ għall-introjtu minn azjendi agrikoli akbar għal dawk iżgħar jew ta’ daqs medju.
Distribuzzjoni aktar ġusta hija waħda mill-objettivi ewlenin tal-PAK 2023-27. Fil-livell tal-UE, l-introjtu għal kull Unità tax-Xogħol Annwali (AWU) jiżdied, bħala medja, bid-daqs fiżiku tal-azjenda agrikola. Dan il-fenomenu jirrifletti primarjament l-ekonomiji ta’ skala: aktar ma jkun kbir l-azjenda agrikola, aktar ikun baxx il-kost unitarju, u tipikament aktar ikun għoli l-introjtu għal kull ħaddiem.
L-għanijiet tal-CRISS
L-għan ewlieni tal-pagamenti tal-CRISS huwa li jippromwovu distribuzzjoni aktar ibbilanċjata tal-appoġġ għall-introjtu lill-azjendi agrikoli żgħar u ta’ daqs medju.
Il-pajjiżi tal-UE jridu jallokaw mill-inqas 10 % tal-pakkett tal-pagamenti diretti aġġustati għal dan l-intervent speċifiku. Madankollu, huma għandhom il-possibbiltà li jidderogaw minn dan ir-rekwiżit obbligatorju (pereżempju jallokaw inqas mill-perċentwal minimu meħtieġ tal-pakkett tal-pagamenti diretti lill-CRISS jew ma jimplimentawx il-CRISS), jekk u biss jekk ikunu jistgħu juru li l-ħtiġijiet ta’ ridistribuzzjoni huma indirizzati biżżejjed minn għodod oħra tal-Fond Agrikolu Ewropew ta’ Garanzija (FAEG).
Il-PAK tappoġġa l-komunitajiet rurali u tiffaċilita r-rwoli essenzjali li l-agrikoltura u l-forestrija għandhom fis-soċjetà usa’.
Il-PAK għandha l-għan li tindirizza t-tibdil fil-klima, tipproteġi r-riżorsi naturali u ttejjeb il-bijodiversità fl-UE.
L-agrikoltura u l-forestrija jistgħu jipprovdu benefiċċji ekonomiċi sostenibbli għall-bdiewa, għall-maniġers tal-foresti, u għall-UE kollha kemm hi.
Il-CRISS fil-prattika
Il-CRISS hija:
pagament diżakkoppjat annwali għal kull ettaru eliġibbli (“l-ewwel ettari”) lill-bdiewa intitolati għal pagament taħt l-appoġġ bażiku għall-introjtu għas-sostenibbiltà (BISS).
Il-pajjiżi tal-UE għandhom, fil-limiti stabbiliti mill-qafas legali tal-PAK, flessibbiltà sinifikanti biex ifasslu t-tfassil tal-CRISS skont il-ħtiġijiet ta’ ridistribuzzjoni u l-istruttura tal-azjendi agrikoli tagħhom, pereżempju billi:
l-istabbiliment tal-limitu massimu,
l-applikazzjoni ta’ meded differenti ta’ ettari,
l-istabbiliment ta’ ammonti unitarji differenti għal kull medda,
jiddifferenzjaw l-appoġġ mill-gruppi ta' territorji applikati taħt il-BISS,
l-esklużjoni mill-CRISS ta’ azjendi akbar li d-daqs fiżiku tal-azjenda agrikola tagħhom jaqbeż ċertu limitu.
Il-CRISS hija pagament addizzjonali għall-ewwel ettari lill-bdiewa li huma intitolati għall-BISS. Biex jimmiraw aħjar dan l-appoġġ komplementari u fid-dawl tad-differenzi fl-istrutturi tal-azjendi agrikoli madwar l-UE, il-pajjiżi tal-UE jistgħu:
jipprovdu appoġġ komplementari għal meded differenti ta’ ettari, u/jew
jiddifferenzjaw il-livell ta’ pagament skont ir-reġjuni jew skont il-gruppi ta’ territorji applikati skont il-BISS.
Bħala novità ewlenija tal-PAK 2023-27, il-pajjiżi tal-UE jridu jiddedikaw mill-inqas 10 % tal-allokazzjoni finanzjarja aġġustata tagħhom għall-pagamenti diretti (wara t-trasferimenti bejn il-fondi) lill-CRISS biex iżidu l-pagamenti riċevuti minn azjendi agrikoli iżgħar u ta’ daqs medju. Tista’ tintalab deroga għal din ir-regola jekk il-membri tal-UE juru li l-ħtiġijiet ta’ ridistribuzzjoni huma indirizzati biżżejjed permezz ta’ strumenti u interventi oħra ffinanzjati mill-Fond Agrikolu Ewropew ta’ Garanzija (FAEG), bħal:
il-pagament għall-bdiewa żgħar (PSF),
konverġenza interna, jew
il-limitu massimu u d-digressività (tnaqqis gradwali) tal-pagamenti.
Bażi ġuridika
L-Appoġġ ridistributtiv komplementari għall-introjtu għas-sostenibbiltà (CRISS) stabbilit skont ir-Regolament (UE) 2021/2115 (il-Kapitolu 2 tat-Titolu II, l-Artikolu 29) jissostitwixxi l-pagament ridistributtiv skont ir-Regolament (UE) 1307/2013.
