Bearta chun slándáil bia a chosaint agus chun tacú le feirmeoirí an Aontais

Forbhreathnú

Is cúis mhór imní í an tslándáil bia san Úcráin, go háirithe mar gheall ar an spriocdhíriú d’aon ghnó ar shuíomhanna stórála bia trí ionradh a dhéanamh ar fhórsaí na Rúise. Ina theannta sin, tíortha a bhíonn ag brath go mór ar allmhairí gránach ón Úcráin agus ón Rúis (san Afraic Thuaidh agus sa Mheánoirthear den chuid is mó), tá baol níos mó ann go mbeidh neamhshlándáil an tsoláthair bia ann mar gheall ar shuaitheadh sa slabhra soláthair.

Mar fhreagairt air sin, d’fhoilsigh an Coimisiún Eorpach Teachtaireacht an 23 Márta 2022 inar leagadh amach roinnt beart atá á ndéanamh chun slándáil dhomhanda bia a chosaint agus chun tacú le feirmeoirí agus tomhaltóirí an Aontais a raibh tionchar ag fogha míleata na Rúise faoin Úcráin orthu.

Ar an leibhéal domhanda, tá an méid seo a leanas á dhéanamh ag an gCoimisiún:

• tacú leis an Úcráin straitéis slándála bia a fhorbairt chun a áirithiú go sroichfidh ionchuir amhail gránaigh, síolta agus leasacháin feirmeacha go rathúil;
• a áirithiú go gcoinneofar saoráidí iompair agus stórála san Úcráin ar bun chun go mbeidh an Úcráin in ann a saoránaigh a bheathú;
• Clár Tacaíochta Éigeandála de chuid an Aontais dar luach €330 milliún a chur ar fáil chun rochtain ar earraí agus seirbhísí bunúsacha a chinntiú, agus chun cuidiú leis an bpobal a chosaint;
• ar a laghad €2.5 billiún de chúnamh daonnúil a ghealladh don chomhar idirnáisiúnta a bhfuil cuspóir cothaithe aige do 2021-24;
• leanúint de bheith ag tacú le srianta ar onnmhairiú agus le toirmisc ar onnmhairiú, ós rud é go bhfuil slabhraí soláthair agus lóistíocht dhomhanda atá oscailte agus dea-fheidhmiúil ríthábhachtach don tslándáil bia ar fud an domhain.

Chun tacú le feirmeoirí an Aontais, déanann an Coimisiún an méid seo a leanas:

• €500 milliún i leithdháiltí náisiúnta a dháileadh chun tacú go díreach leis na feirmeoirí is mó atá thíos le costais ionchuir níos airde agus le dúnadh na margaí onnmhairiúcháin (is féidir le tíortha an Aontais an tacaíocht sin a chomhlánú suas le 200% le cistí náisiúnta);*
• ligean do thíortha AE leibhéil mhéadaithe d’íocaíochtaí díreacha CBT a íoc roimh ré, chun aghaidh a thabhairt ar dheacrachtaí sreafa airgid atá ag feirmeoirí faoi láthair;
• bearta sábháilteachta margaidh a thabhairt isteach chun tacú le hearnáil na muiceola i bhfianaise na staide fíordheacra ina bhfuil sí;
• maolú eisceachtúil agus sealadach a dheonú chun táirgeadh barr ar thalamh a chuirtear i leataobh laistigh den Aontas a cheadú, agus íocaíochtaí iomlána glasaithe d’fheirmeoirí á gcoinneáil ag an am céanna;
• solúbthachtaí sonracha a cheadú maidir le ceanglais allmhairiúcháin ar bheatha ainmhithe chun an brú ar an margadh beatha a mhaolú;
• EFSCM a úsáid chun mapáil chríochnúil a dhéanamh ar rioscaí agus leochaileachtaí i slabhra soláthair an Aontais, agus moltaí agus bearta maolaithe iomchuí ina dhiaidh sin;
• Creat Sealadach Géarchéime nua neamhspleách a mholadh lena gcumhdófaí feirmeoirí, táirgeoirí leasacháin agus earnáil an iascaigh freisin.

^{* An 7 Iúil 2022, d’fhoilsigh an Coimisiún an forléargas ar an gcaoi a bhfuil an chabhair sin á húsáid agus á dáileadh ag na Ballstáit. Bhí sé sin bunaithe ar fhógraí a sheol na Ballstáit ag deireadh mhí an Mheithimh. Tá an t-eolas sin ar fáil i rannán na ndoiciméad ar an leathanach seo.}

Faisnéis ghaolmhar

An Sásra Eorpach um Ullmhacht agus Freagairt i gcás Géarchéimeanna Slándála Bia (EFSCM)

Faireachán a dhéanamh ar stoic tráchtearraí talmhaíochta

An 20 Bealtaine 2022, ghlac an Coimisiún cinneadh chun sonraí míosúla a bhailiú maidir le tráchtearraí talmhaíochta éagsúla san Aontas. Ar bhonn míosúil, beidh ar thíortha an Aontais fógra a thabhairt don Choimisiún faoi leibhéal stoc gránach, olashíolta, ríse agus síolta deimhnithe na dtáirgí sin atá i seilbh táirgeoirí, mórdhíoltóirí agus oibreoirí ábhartha. Foilseoidh an Coimisiún na fógraí chun trédhearcacht an mhargaidh a áirithiú agus chun léargas tráthúil cruinn a thabhairt ar infhaighteacht tráchtearraí fíor-riachtanacha le haghaidh bia agus beatha.

Ar leithligh, mar chuid dá fhaireachán méadaithe ar mhargaí talmhaíochta a bhfuil tionchar ag ionradh na Rúise ar an Úcráin orthu, tá deais nua cruthaithe ag an gCoimisiún chun staidreamh a sholáthar maidir le hiarmhairtí eacnamaíocha an ionraidh d’fheirmeoirí agus do thomhaltóirí bia, san Aontas agus ar fud an domhain araon. Áirítear leis sin faisnéis a bhaineann le praghsanna ionchuir agus aschuir, táirgeadh agus stoic, agus trádáil idirnáisiúnta.

Deais - Ionradh ar an Úcráin: tionchar ar mhargaí talmhaíochta

Beart eisceachtúil chun tacú le feirmeoirí a bhfuil tionchar ag méadú ar phraghsanna ionchuir orthu

An 20 Bealtaine 2022, mhol an Coimisiún beart eisceachtúil freisin chun tacú le feirmeoirí an Aontais a raibh tionchar ag an méadú ar phraghsanna ionchuir orthu. Leis an mbeart, arna mhaoiniú ag an gCiste Eorpach Talmhaíochta um Fhorbairt Tuaithe (CETFT), beidh tíortha an Aontais in ann íocaíocht aonuaire a dhéanamh le feirmeoirí agus le gnólachtaí agraibhia a ndéanann méaduithe ar chostais ionchuir amhail beatha agus leasacháin difear dóibh.

Leis sin, beidh tíortha an Aontais in ann suas le 5 % dá mbuiséad CETFT a úsáid le haghaidh 2021-22 chun tacaíocht dhíreach a thabhairt d’fheirmeoirí agus do FBManna atá gníomhach i bpróiseáil, margaíocht nó forbairt táirgí talmhaíochta. D’fhéadfadh feirmeoirí agus FBManna roghnaithe suas le €15 000 agus €100 000 faoi seach a fháil.