Trádáil leis an Iaráin
Tá caidreamh seanbhunaithe ag an Aontas Eorpach leis an Iaráin, atá á chomhordú ar leibhéal an Aontais ag Tascfhórsa na hIaráine . Tá an trádáil leis an Iaráin faoi réir chóras ginearálta allmhairithe an Aontais, ós rud é nach bhfuil an Iaráin ina ball den Eagraíocht Dhomhanda Trádála (EDT), agus nach bhfuil aon chomhaontú déthaobhach ann idir an tAontas agus an Iaráin. Tacaíonn an tAontas le haontachas na hIaráine leis an Eagraíocht Dhomhanda Trádála agus measann sé gur céim riachtanach í chun go mbeidh an Iaráin in ann trádáil a dhéanamh ar fud an domhain mar ghníomhaí éifeachtach iontaofa.
Trádáil agraibhia idir an tAontas agus an Iaráin
Tá comhpháirtíocht shláintiúil trádála agraibhia ag an Aontas leis an Iaráin. In 2020:
- b’ionann an trádáil iomlán in earraí idir an tAontas agus an Iaráin agus €4.5 billiún;
- B’fhiú €692 mhilliún onnmhairí agraibhia an Aontais chuig an Iaráin, arb ionann iad agus 18.5 % d’onnmhairí iomlána an Aontais chuig an tír;
- Luach €355 mhilliún a bhí ar allmhairí agraibhia an Aontais ón Iaráin, beagnach 50 % d’iomlán na n-allmhairí ón Iaráin;
- ba iad cruithneacht (€230 m) agus gránaigh seachas cruithneacht agus rís (€130 m) na táirgí agraibhia is mó de chuid an Aontais a onnmhairíodh chuig an Iaráin;
- ba iad torthaí, cnónna agus spíosraí trópaiceacha úra nó triomaithe (€242 m), agus scairteach úr, fhuaraithe nó reoite, saillte ainmhíocha agus feoil eile (€35 m) na hallmhairí agraibhia is mó ón Iaráin.
Cuairt an Choimisinéara Talmhaíochta Phil Hogan ar Tehran
In 2017, thug Phil Hogan, an Coimisinéir um Thalmhaíocht ag an am, cuairt ar an Iaráin, áit a raibh toscaireacht d’ionadaithe gnó ó earnáil agraibhia an Aontais in éineacht leis. Rinne an toscaireacht ionadaíocht ar bhreis agus 40 cuideachta agus eagraíocht éagsúil agus ar 20 tír de chuid an Aontais. Bhí an chuairt stairiúil, agus ba é seo an chéad uair a thug Coimisinéir Talmhaíochta cuairt ar an tír.
Ba é pointe fócasach na cuairte cruinniú idir an Coimisinéir Hogan agus Aire Talmhaíochta Phoblacht Ioslamach na hIaráine, a Shoilse Mahmoud Hojjati. Le linn an chruinnithe, dhearbhaigh an dá pháirtí a leas coiteann maidir le caidreamh talmhaíochta níos láidre a fhorbairt idir an tAontas agus an Iaráin. Gheall siad trádáil agus infheistíocht dhéthaobhach agraibhia a fheabhsú, agus malartuithe a threisiú ar an leibhéal teicniúil.
Leag an Coimisinéir Hogan béim ar thiomantas an Aontais comhoibriú leis an Iaráin maidir le himeachtaí agus cruinnithe a eagrú i réimsí leasa choitinn, amhail:
- córas sláintíochta agus fíteashláintíochta (SPS) an Aontais
- tásca geografacha (ina spreagfaí clárúcháin ón Iaráin)
- plandaí íocshláinte
- feirmeoireacht orgánach
- talmhaíocht agus beartas forbartha tuaithe
- uisciúchán
- trádáil a éascú i réimsí eile a bhaineann le leas onnmhairiúcháin chuig an Iaráin, chun rochtain ar mhargadh an Aontais a fheabhsú.
Tugadh gealltanas freisin dlús a chur leis an nós imeachta chun onnmhairiú táirgí ostrich agus breac ón Iaráin ó dhobharshaothrú chuig margadh an Aontais a údarú, agus tús a chur leis an nós imeachta chun údarú a thabhairt do chapaill chláraithe ón Iaráin teacht isteach san Aontas.
Ó thaobh na hIaráine de, d’admhaigh an tAire Hojjati go bhfuil sé tiomanta comhoibriú leis an Aontas maidir leis an méid seo a leanas:
- dlús a chur le húdarú iarrataí atá fós gan réiteach ó thíortha an Aontais a bhaineann le rialuithe SPS (maidir le mairteoil, caoireoil, ainmhithe beo, déiríocht, uibheacha breac, ola olóige, beatha ainmhithe);
- ceanglais SPS maidir le hallmhairiú táirgí den sórt sin a comhaontaíodh le tíortha an Aontais a shimpliú agus a chuíchóiriú;
- plé a dhéanamh ar cheanglais chomhchuibhithe allmhairiúcháin le haghaidh onnmhairí ón Aontas;
- nósanna imeachta maidir le tásca geografacha an Aontais a chlárú go díreach.
Chuir an tAire Hojjati in iúl freisin go bhfuil rún daingean ag an Iaráin dul isteach san Aontas Idirnáisiúnta um Chosaint Cineálacha Nua Plandaí (UPOV).
Leag an Coimisinéir Hogan agus an tAire Hojjati araon béim ar a thábhachtaí atá sé teagmhálacha gnólacht le gnólacht a éascú idir cuideachtaí agraibhia agus grúpaí feirme an Aontais agus na hIaráine, d’fhonn bealaí cumarsáide agus comhpháirtíochtaí a fhorbairt. I bhfianaise an mhéid sin, d’aithin an dá pháirtí an caidreamh a bunaíodh idir Food Drink Europe agus Cónaidhm Thionscail Bhia na hIaráine le linn na cuairte sin.
