Ċereali, żrieragħ taż-żejt, għelejjel li fihom il-proteini u ross

Ħarsa ġenerali

Bħala wieħed mill-akbar produtturi u negozjanti taċ-ċereali fid-dinja, l-UE tappoġġa lill-bdiewa tagħha b’appoġġ għall-introjtu, b’intervent fis-suq u b’politika kummerċjali permezz tal-politika agrikola komuni (PAK). L-appoġġ tbiegħed milli jkun ibbażat fuq xiex jew kemm qed jiġi prodott biex jiġi diżakkoppjat kompletament (meta l-pagamenti ma jibqgħux marbuta mal-ammont prodott).

L-għelejjel differenti li jinħartu issa huma integrati f’organizzazzjoni komuni tas-suq unika u l-politika tal-UE hija limitata għal żewġ oqsma ewlenin:

• l-intervent tal-Kummissjoni Ewropea u l-għajnuna għall-ħżin privat
  Oriġinarjament introdotta biex tipproteġi lill-bdiewa minn prezzijiet baxxi tas-suq, ix-xiri tal-istokk taċ-ċereali u tar-ross biex jitqiegħed fil-ħżin pubbliku issa qed jintuża biss f’każ ta’ emerġenza, u jipprovdi xibka ta’ sikurezza lill-bdiewa.
• 
  Madwar 20 % tal-għelejjel tal-qamħ tal-UE jiġu esportati kull sena, peress li ż-żrieragħ żejtnin, l-għalf tal-annimali u r-ross jiġu importati fi kwantitajiet kbar. Għal dawn is-setturi, jistgħu jkunu meħtieġa liċenzji tal-importazzjonijiet u tal-esportazzjonijiet, kif ukoll pagamenti ta’ tariffa kummerċjali. Madankollu, minħabba l-impenji tal-UE skont l-Organizzazzjoni Dinjija tal-Kummerċ, għadd ta’ kwoti tariffarji fissi tal-importazzjoni huma fis-seħħ b’dazju aktar baxx jew b’dazju żero.

Ċereali

Aktar minn nofs iċ-ċereali mkabbra fl-UE huma qamħ. Il-50 % li jifdal huwa magħmul mill-qamħirrum u mix-xgħir, li kull wieħed minnhom jirrappreżenta madwar terz. L-aħħar terz jinkludi ċereali mkabbra fi kwantitajiet iżgħar bħas-segala, il-ħafur u l-ispelt.

Iċ-ċereali tal-UE jintużaw l-aktar għall-għalf tal-annimali (kważi żewġ terzi); terz huwa dirett lejn il-konsum mill-bniedem, filwaqt li 3% biss jintuża għall-bijokarburanti.

Żrieragħ żejtnin u għelejjel li fihom il-proteini

Iż-żerriegħa taż-żejt ewlenija tal-UE hija ż-żerriegħa tal-kolza (59 %), segwita miż-żerriegħa tal-ġirasol u l-fażola tas-sojja. Ma teżisti l-ebda miżura speċifika ta’ appoġġ għaż-żrieragħ żejtnin, fejn żewġ terzi ta’ dak li jiġi kkunsmat fl-Ewropa kull sena jiġi prodott fl-UE. Madankollu, l-importazzjonijiet tal-UE jirrappreżentaw madwar nofs iż-żrieragħ żejtnin użati fl-għalf tal-annimali kull sena, fejn it-tariffi tal-importazzjoni huma stabbiliti għal żero.

Iż-żrieragħ taż-żejt jintużaw għall-ikel, għall-għalf, għall-fjuwil u għal skopijiet industrijali. It-tgħaffiġ taż-żrieragħ żejtnin jipprovdi żjut veġetali u smida. Iż-żejt veġetali ġeneralment jintuża fl-industrija tal-ikel jew biex jipproduċi l-bijodiżil, filwaqt li l-grixa taż-żrieragħ żejtnin hija komponent importanti tal-għalf tal-annimali.

L-għelejjel ewlenin tal-proteini mkabbra fl-UE huma l-piżelli tal-għelieqi, il-fażola wiesgħa u tal-għelieqi u l-lupini. Mill-2012, ma hemm l-ebda appoġġ speċifiku għall-għelejjel li fihom il-proteini, u t-tariffi tal-importazzjoni huma stabbiliti għal żero.

Informazzjoni relatata

It-tnaqqis tad-defiċit tal-proteini tal-pjanti tal-UE

Ross

Madwar żewġ terzi tar-ross ikkunsmat mill-Ewropej jitkabbar fl-UE. Il-bqija huwa kkomplementat minn importazzjonijiet ta’ varjetajiet differenti, pereżempju mill-Indja jew mill-Kambodja. Kwantità żgħira ta’ ross tal-UE tiġi esportata.

Ir-ross jista’ jiġi importat fl-UE biss jekk ikun akkumpanjat minn attestazzjoni ta’ ekwivalenza, maħruġa minn aġenzija awtorizzata mill-pajjiż terz ta’ oriġini jew, fejn ma jeżistix fil-pajjiż ta’ oriġini, aġenzija diġà awtorizzata barra mill-pajjiż ta’ oriġini tal-prodott.

Bażi ġuridika

Il-bażi legali dwar iċ-ċereali, iż-żrieragħ żejtnin u l-għelejjel li fihom il-proteini, u s-setturi tas-suq tar-ross jinkludu leġiżlazzjoni dwar l-organizzazzjoni komuni tas-suq għall-prodotti agrikoli, l-intervent u l-kummerċ għaċ-ċereali u r-ross, u l-kummerċ orizzontali.

Il-leġiżlazzjoni rilevanti tal-UE dwar iċ-ċereali, iż-żrieragħ żejtnin, l-għelejjel li fihom il-proteini u r-ross

Monitoraġġ tas-suq

L-osservatorju tas-suq tal-għelejjel tal-UE jipprovdi diversità ta’ data u informazzjoni dwar is-setturi taċ-ċereali, taż-żrieragħ żejtnin u tal-għelejjel li fihom il-proteini. Issegwi u tanalizza x-xejriet tal-passat u tal-preżent fil-livell globali u Ewropew, il-produzzjoni, il-bilanċ bejn il-provvista u d-domanda, l-ispejjeż tal-produzzjoni, il-perspettivi tas-suq, u fatturi oħra.

Il-portal tad-data agroalimentari jipprovdi data tas-suq dwar l-agrikoltura nazzjonali u tal-UE bħall-proċess, il-produzzjoni, il-kummerċ, u l-kwoti tariffarji.

Ross u alkoħol etiliku

Aktar informazzjoni hija disponibbli dwar il-ħarsa ġenerali lejn il-liċenzji tar-ross, tal-importazzjoni u tal-esportazzjoni tal-UE u l-karti tal-bilanċ tal-alkoħol etiliku.

Studji

Saru studji mill-Kummissjoni Ewropea u għaliha dwar oqsma speċjalizzati ta’ interess rilevanti għaċ-ċereali, iż-żrieragħ żejtnin, l-għelejjel li fihom il-proteini u r-ross.

F’Novembru 2018 ġie ppreżentat studju ffinanzjat mill-Kummissjoni dwar l-iżviluppi tas-suq u l-aspetti tal-evalwazzjoni tal-politika tas-settur tal-proteini tal-pjanti fl-UE.

F’Novembru 2017, ġie prodott studju f’isem il-Kummissjoni dwar il-kapaċitajiet ta’ ħżin u l-infrastruttura loġistika għall-kummerċ tal-komoditajiet agrikoli tal-UE.

Kumitati

Diversi kumitati, magħmula minn rappreżentanti tal-gvern u ppreseduti minn rappreżentant tal-Kummissjoni Ewropea, jiltaqgħu regolarment biex jiżguraw li r-responsabbiltà tal-Kummissjoni għall-adozzjoni ta’ atti ta’ implimentazzjoni tiġi eżerċitata taħt il-kontroll tal-pajjiżi tal-UE.

Il-kumitat għall-organizzazzjoni komuni tas-swieq agrikoli jiltaqa’ regolarment biex jiddiskuti oqsma bħall-evoluzzjoni tal-prezzijiet tas-suq, il-produzzjoni u l-kummerċ fl-UE u f’pajjiżi mhux tal-UE.

Il-grupp ta’ esperti dwar id-derivattivi tal-komoditajiet agrikoli u s-swieq spot jirrappreżenta lill-pajjiżi tal-UE u lill-assoċjazzjonijiet Ewropej ta’ diversi setturi agrikoli li l-objettivi tagħhom huma li jipprovdu pariri u għarfien espert lis-servizzi tal-Kummissjoni dwar:

• il-funzjonament tad-derivattivi tal-komoditajiet agrikoli u tas-swieq spot;
• l-implimentazzjoni tal-leġiżlazzjoni u l-politiki eżistenti tal-UE;
• it-tħejjija ta’ proposti leġiżlattivi u inizjattivi ta’ politika f’dan il-qasam.