Nefqa tal-PAK

Nefqa tal-PAK fin-nefqa totali tal-UE

Din il-graff turi l-iżvilupp tan-nefqa tal-politika agrikola komuni (PAK) matul is-snin bħala sehem mill-baġit tal-UE. Is-sehem naqas matul l-aħħar 40 sena, minn 73,2 % fl-1980 għal madwar 24,6 % fl-2023. Dan it-tnaqqis kompla, anke wara tkabbir suċċessiv tal-UE.

Ix-xejra ’l isfel fis-sehem tal-PAK tal-infiq tal-UE hija prinċipalment dovuta għar-riformi tal-PAK u s-sehem dejjem jikber ta’ politiki oħra tal-UE fin-nefqa tal-UE. It-tnaqqis qawwi mill-2021 huwa marbut man-nefqa ġenerali addizzjonali tal-UE għall-fondi tan-Next Generation EU.

^{Sorsi: Nefqa tal-PAK: Il-Kummissjoni Ewropea, id-Direttorat Ġenerali għall-Agrikoltura u l-Iżvilupp Rurali (Rapport Finanzjarju). Nefqa tal-UE: Il-Kummissjoni Ewropea, id-Direttorat Ġenerali għall-Baġit.}

In-nefqa tal-PAK u l-perkors tar-riforma tal-PAK

Din il-graff turi l-evoluzzjoni tan-nefqa tal-PAK u l-bidla fil-politika.

• Fis-snin tmenin, l-infiq tal-PAK kien prinċipalment fuq l-appoġġ għall-prezzijiet permezz ta’ mekkaniżmi tas-suq (xiri pubbliku, imsejjaħ ukoll interventi, u sussidji għall-esportazzjoni) li żdiedu sa tmiem id-deċennju minħabba bilanċi favorevoli agrikoli.
• Fir-riforma tal-PAK tal-1992, l-appoġġ għall-prezzijiet tas-suq tnaqqas u ġie sostitwit b’appoġġ għall-produtturi fil-forma ta’ pagamenti diretti. L-infiq fuq il-miżuri tal-iżvilupp rurali żdied ukoll.
• L-Aġenda 2000 kompliet il-proċess ta' riforma. Il-politika tal-iżvilupp rurali ġiet introdotta bħala t-tieni pilastru.
• Bir-riforma tal-2003, il-biċċa l-kbira tal-pagamenti diretti ġew diżakkoppjati mill-produzzjoni attwali peress li kienu bbażati fuq l-irċevuti storiċi tal-bidwi. In-nefqa għall-iżvilupp rurali kompliet tiżdied.
• Il-Kontroll tas-Saħħa tal-2008 kompla fit-triq tar-riforma tal-PAK, u kompla jnaqqas l-appoġġ għas-suq.
• Ir-riformi tal-2013 u tal-2023 żammew il-perkors ta’ riforma orjentat lejn is-suq, filwaqt li saħħew ir-rabta tal-appoġġ dirett diżakkoppjat mal-miżuri ambjentali u klimatiċi.
• Minkejja tkabbir suċċessiv, l-infiq ġenerali tal-PAK bħala sehem mill-prodott domestiku gross (PDG) fil-fatt naqas minn 0,54 % fis-snin disgħin għal 0,36 % fl-2023. Il-ħruġ tar-Renju Unit irriżulta f’żieda relattiva għal 0,38 % tal-PDG tal-UE fl-2021.

^{Sorsi: Nefqa tal-PAK: Il-Kummissjoni Ewropea, id-Direttorat Ġenerali għall-Agrikoltura u l-Iżvilupp Rurali (Rapport Finanzjarju). il-PDG: Eurostat. Nefqa annwali fi prezzijiet kurrenti.}

In-nefqa tal-PAK u l-perkors tar-riforma tal-PAK wara l-2013

Din il-graff turi l-evoluzzjoni tan-nefqa tal-PAK mill-1980.

• Mill-2015 il-pagamenti diretti jinkludu kemm skemi obbligatorji kif ukoll skemi volontarji, skont l-għażliet tal-pajjiżi tal-UE.
• Iż-żoni skurati fil-graff juru l-enfasi fuq is-sostenibbiltà ambjentali. Dawn jirrappreżentaw pagamenti ta’ ekoloġizzazzjoni (2015-23) u ekoskemi (2024), kif ukoll is-sehem tal-pakkett tal-Iżvilupp Rurali riżervat għal azzjonijiet relatati mal-ambjent u l-klima.
• In-nefqa għal appoġġ ieħor għas-suq f’dawn l-aħħar ftit snin tinkludi prinċipalment in-nefqa għall-programmi nazzjonali tal-inbid, l-organizzazzjonijiet tal-produtturi fis-settur tal-frott u l-ħaxix, l-iskema tal-frott, il-ħaxix u l-ħalib għall-iskejjel, il-promozzjoni ta’ prodotti agroalimentari, u l-apikultura.

^{Sorsi: Nefqa tal-PAK: Il-Kummissjoni Ewropea, id-Direttorat Ġenerali għall-Agrikoltura u l-Iżvilupp Rurali (Rapport Finanzjarju). il-PDG: Eurostat. Nefqa annwali fi prezzijiet kurrenti.}