Il-Kummissjoni Ewropea semgħet mill-qrib it-tħassib espress mill-bdiewa u ħadmet ħafna biex twettaq azzjonijiet rapidi u konkreti biex twieġeb għall-kwistjonijiet imqajma.
Is-simplifikazzjoni tal-politiki Ewropej dwar l-agrikoltura hija prijorità kostanti, kemm fil-livell tal-UE kif ukoll f’dak nazzjonali. Il-mudell ta’ implimentazzjoni tal-politika agrikola komuni (PAK) attwali, ibbażat fuq il-Pjanijiet Strateġiċi tal-PAK imfassla u implimentati fil-livell nazzjonali, diġà jirrappreżenta pass ’il quddiem f’termini ta’ simplifikazzjoni u żieda fis-sussidjarjetà meta mqabbel mal-perjodu preċedenti.
Il-pakkett dwar is-simplifikazzjoni u l-kompetittività tal-PAK għall-2025
F’konformità mal-prijorità strateġika stabbilita fil-Kumpass dwar il-Kompetittività, il-Kummissjoni qed tipproponi pakkett ta’ 25 emenda għal-leġiżlazzjoni tal-Politika Agrikola Komuni (PAK) biex:
- Tissimplifika l-implimentazzjoni tal-PAK,
- It-tisħiħ tal-kompetittività tal-bdiewa, u
- Ittejjeb ir-reżiljenza tagħhom fi kriżi.
Il-Kummissjoni ppubblikat ukoll il-Viżjoni tagħha għall-Agrikoltura u l-Ikel fi Frar 2025, li tiddeskrivi l-oqsma ewlenin għall-aġġustamenti tal-qafas leġiżlattiv agrikolu attwali.
Il-bidliet ewlenin proposti
Il-proposti huma bbażati fuq għodod tal-PAK li jistgħu jittejbu biex jiġu sfruttati l-opportunitajiet tal-appoġġ tal-PAK għall-bdiewa u l-amministrazzjonijiet u jinkludu:
- Iż-żieda fl-attraenza tal-iskema ta’ pagament simplifikata għal azjendi agrikoli iżgħar billi jiżdied il-limitu annwali ta’ pagament ta’ somma f’daqqa għall-bdiewa żgħar minn EUR 1 250 għal kull azjenda agrikola għal EUR 2 500, u jiġu eżentati mir-rekwiżiti ta’ kundizzjonalità filwaqt li jitħallew ikomplu jaċċessaw l-ekoskemi.
- L-iffaċilitar tal-aċċess għall-finanzjament u l-appoġġ għall-investiment b’mod partikolari għall-bdiewa żgħażagħ u iżgħar bl-introduzzjoni ta’ tip ġdid ta’ appoġġ simplifikat għall-investiment sa EUR 50 000, li jippermetti l-finanzjament għall-investimenti biex l-azjendi agrikoli jilħqu l-istandards legali, is-simplifikazzjoni tar-regoli u t-titjib tal-kundizzjonijiet dwar l-aċċess għall-istrumenti finanzjarji, u l-inkoraġġiment tal-użu ta’ għażliet ta’ kostijiet issimplifikati biex jitnaqqas il-piż amministrattiv tal-bdiewa.
- Rikonoxximent aħjar tal-biedja organika billi l-azjendi agrikoli organiċi ċċertifikati bis-sħiħ jitqiesu konformi mar-rekwiżiti ekwivalenti skont il-kundizzjonalità.
- Inċentivi għall-bdiewa biex jipproteġu t-torbieri u l-artijiet mistagħdra, kif stabbilit fil-Kundizzjoni Agrikola u Ambjentali Tajba 2 (KAAT 2).
- It-tnaqqis tal-piż tal-kontroll fl-azjendi agrikoli bl-introduzzjoni tal-prinċipju ta’ “verifika waħda fuq il-post fis-sena”.
- It-tisħiħ tar-reżiljenza u t-tħejjija tal-bdiewa tal-UE għall-kriżijiet billi jitwessgħu l-flessibbiltajiet taħt l-għodod għall-ġestjoni tar-riskju.
- It-tisħiħ tal-kapaċità tal-PAK li tipprovdi appoġġ lill-bdiewa affettwati minn diżastri naturali jew mard tal-annimali bl-introduzzjoni ta’ pagamenti għall-kriżijiet li jistgħu jintużaw malajr b’reazzjoni għall-kriżi.
- L-isfruttar tal-benefiċċji tad-diġitalizzazzjoni billi jiġi stimulat il-prinċipju ta’ “darba biss” għall-għoti ta’ data lill-amministrazzjonijiet u l-prinċipju ta’ “punt uniku ta’ servizz” fir-rapportar tad-data tal-bdiewa.
- Aktar flessibbiltà u sussidjarjetà għall-pajjiżi tal-UE biex jadattaw l-appoġġ tal-PAK għaċ-ċirkostanzi li qed jinbidlu billi jillimitaw l-approvazzjoni ex ante tal-bidliet fil-Pjanijiet Strateġiċi tal-PAK biss f’każijiet ta’ emendi strateġiċi.
- Flessibbiltà akbar għall-pajjiżi tal-UE fl-adattament tal-Pjanijiet Strateġiċi tal-PAK tagħhom, b’approvazzjoni minn qabel mill-Kummissjoni meħtieġa biss għal emendi strateġiċi.
Iffrankar mistenni
Dan huwa parti minn proċess usa’ u jibni fuq il-miżuri ta’ simplifikazzjoni introdotti fl-2024.
Il-pajjiżi tal-UE għandhom rwol ewlieni fiż-żamma tal-piż amministrattiv għall-bdiewa limitat u proporzjonat. Kwalunkwe eżerċizzju ta’ simplifikazzjoni b’suċċess irid jitwettaq f’kooperazzjoni mill-qrib bejn il-Kummissjoni, l-amministrazzjonijiet nazzjonali u l-bdiewa nfushom.
Aktar informazzjoni
- Pakkett ta' simplifikazzjoni tal-politika agrikola komuni (PDF)
- Pakkett ta’ simplifikazzjoni tal-Politika Agrikola Komuni – anness (PDF)
- Pjan direzzjonali għas-simplifikazzjoni tal-qafas legali tal-PAK biex jitnaqqas il-piż fuq il-bdiewa u l-amministrazzjonijiet nazzjonali (PDF)
- Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal li jakkumpanja l-pakkett ta’ simplifikazzjoni tal-Politika Agrikola Komuni (PDF)
- Studju dwar is-simplifikazzjoni u l-piż amministrattiv għall-bdiewa u benefiċjarji oħra taħt il-PAK
Il-Kummissjoni Ewropea qed tippreżenta pakkett ta’ miżuri mmirati lejn il-piż amministrattiv, il-kontrolli, l-implimentazzjoni, ir-rispons għall-kriżijiet u l-ħtiġijiet ta’ investiment tas-settur agrikolu tal-UE.
Azzjonijiet tal-2024 dwar is-simplifikazzjoni tal-politika u l-għoti ta’ aktar flessibbiltà lill-bdiewa
Fl-ewwel sena ta’ implimentazzjoni tal-PAK attwali (2023-27), il-bdiewa tal-UE ffaċċjaw sfidi biex jikkonformaw bis-sħiħ ma’ xi wħud mill-istandards li huma ta’ benefiċċju għall-ambjent u għall-klima msejħa kundizzjonijiet agrikoli u ambjentali tajbin (KAAT). Fit-twettiq tal-impenn tagħha li ttaffi l-piż amministrattiv għall-bdiewa tal-UE, fil-15 ta’ Marzu 2024 il-Kummissjoni pproponiet li tbiddel ċerti dispożizzjonijiet tal-politika agrikola komuni (PAK) relatati mal-kundizzjonalità u l-Pjanijiet Strateġiċi tal-PAK.
Dawn il-proposti kellhom l-għan li:
- jitnaqqas il-piż relatat mal-kontrolli għall-bdiewa tal-UE bi tnaqqis ta’ mill-inqas 50 % tal-għadd ta’ żjarat fl-azjendi agrikoli mill-amministrazzjonijiet nazzjonali, u għall-azjendi agrikoli taħt l-10 ettari, l-eżenzjoni mill-kontrolli u l-penali relatati mal-konformità mar-rekwiżiti ta’ kundizzjonalità
- jipprovdulhom flessibbiltà akbar għall-konformità ma’ ċerti kundizzjonalitajiet ambjentali.
Il-bidliet fir-regoli attwali tal-PAK jirriżultaw fi:
- aktar flessibbiltà għall-bdiewa u l-amministrazzjonijiet nazzjonali
- rekwiżiti aktar kompatibbli mar-realtajiet tal-biedja.
Il-miżuri ta’ simplifikazzjoni ġew ikkalibrati bir-reqqa, u mmirati biex jinżamm livell għoli ta’ ambizzjoni ambjentali u klimatika fil-PAK attwali.
Dawn il-proposti ġew ivvutati fl-24 ta’ April 2024 mill-Parlament Ewropew, u daħlu fis-seħħ fil-25 ta’ Mejju 2024, wara l-adozzjoni finali tagħhom mill-Kunsill. Dawn japplikaw b’mod retroattiv għall-bdiewa tal-UE biex ikopru s-sena 2024. Il-Kummissjoni qieset il-progress fl-implimentazzjoni tal-pakkett ta’ simplifikazzjoni. Huwa ddeskriva l-isfidi ewlenin, il-proċess, ir-riżultati tal-konsultazzjonijiet li kkontribwew għall-pakkett, u l-għażliet differenti kkunsidrati.
Minbarra r-rieżami leġiżlattiv tal-PAK mal-Parlament Ewropew u mal-Kunsill, il-Kummissjoni ħadet miżuri li jwieġbu direttament għat-talba tal-pajjiżi tal-UE biex jirrieżaminaw il-metodoloġija għal ċerti kontrolli. Il-kjarifika tal-Kummissjoni dwar kif għandha tiġi vvalutata l-kwalità tas-Sistema ta’ Monitoraġġ tal-Erja u kif għandhom jintużaw ritratti mmarkati b’mod ġeografiku se tirriżulta fi tnaqqis tal-għadd ta’ żjarat fl-azjendi agrikoli mill-amministrazzjonijiet nazzjonali sa 50 %. B’inqas żjarat mill-amministrazzjoni għall-ġestjoni, il-bdiewa se jkollhom aktar żmien biex jiddedikaw għall-ħidma ewlenija tagħhom.
Il-Kummissjoni ħadet ukoll azzjonijiet oħra fuq terminu qasir:
- Il-bidla tar-rekwiżit li jinżammu bwar permanenti (KAAT 1) biex jiġu indirizzati każijiet ta’ bidliet strutturali fil-biedja, b’mod partikolari fejn il-bdiewa ma għadx għandhom bhejjem.
- Kjarifika tal-użu tal-kunċett ta’ force majeure u ċirkostanzi eċċezzjonali biex tittejjeb iċ-ċertezza li l-appoġġ tal-PAK għall-bdiewa jiġi affettwat minn avvenimenti sfortunati barra mill-kontroll tagħhom, bħal nixfa severa jew għargħar.
- Iż-żieda fl-għadd ta’ emendi ppermettiet kull sena għall-Pjanijiet Strateġiċi tal-PAK sabiex il-pajjiżi tal-UE jkunu jistgħu jadattaw aktar ta’ spiss il-miżuri ta’ appoġġ tagħhom għall-kundizzjonijiet li jinbidlu. Il-proċess ta’ approvazzjoni tal-emendi għall-Pjanijiet Strateġiċi tal-PAK qed jiġi ssimplifikat ukoll.
Mis-7 ta’ Marzu sat-8 ta’ April 2024, il-Kummissjoni Ewropea nediet stħarriġ online bil-lingwi kollha tal-UE biex tiġbor direttament il-fehmiet tal-bdiewa tal-UE. Hija rċeviet kważi 27 000 tweġiba.
Dan l-istħarriġ jgħin biex jiġu identifikati s-sorsi tal-piż amministrattiv u l-kumplessità li jirriżultaw mir-regoli tal-PAK kif ukoll regoli oħra għall-ikel u l-agrikoltura. Dan se jikkontribwixxi għal analiżi dettaljata li għandha tiġi ppubblikata fil-ħarifa tal-2024, bl-għan li jiġu ċċarati s-sorsi ta’ kumplessità għall-bdiewa: Il-livell tal-UE, il-livell nazzjonali, il-PAK, u rekwiżiti u politiki oħra.
Skeda ta' żmien
- 10 ta’ Diċembru 2024
- 30 ta’ Mejju 2024
- 25 ta’ Mejju 2024
- 24 ta' April 2024
Votazzjoni mill-Parlament Ewropew dwar ir-rieżami leġiżlattiv tal-PAK ippreżentat mill-Kummissjoni
- 13 ta' Frar 2024
It-tisħiħ tal-pożizzjoni tal-bdiewa fil-katina tal-provvista tal-ikel
It-tisħiħ tal-pożizzjoni tal-bdiewa fil-katina tal-provvista tal-ikel huwa wieħed mill-objettivi ewlenin tal-PAK. Filwaqt li l-grad ta’ fiduċja u kooperazzjoni bejn l-atturi fil-katina qed jiżdied bis-saħħa ta’ diversi miżuri diġà fis-seħħ fil-livell tal-UE, l-implimentazzjoni u l-infurzar sħaħ tal-għodod ta’ politika disponibbli jieħdu ż-żmien, u jeħtieġ li jsir aktar.
- Tnaqqis b’mill-inqas 50 % tal-għadd ta’ żjarat fl-azjendi agrikoli mill-amministrazzjonijiet nazzjonali.
- €98 biljun iddedikati għal azzjonijiet volontarji li javvanzaw l-objettivi ambjentali, klimatiċi u tal-benessri tal-annimali.
- Azjendi agrikoli taħt l-10 ettari eżentati minn kontrolli u penali relatati mal-konformità mar-rekwiżiti ta’ kundizzjonalità.
Azzjonijiet fuq terminu qasir u medju
Il-Kummissjoni ppreżentat diversi azzjonijiet lill-Kunsill u lill-Parlament Ewropew.
- L-istabbiliment tal-Osservatorju tal-katina agroalimentari tal-UE (AFCO) biex iġib aktar trasparenza dwar il-prezzijiet, u l-istruttura tal-kostijiet u d-distribuzzjoni tal-marġnijiet u l-valur miżjud fil-katina tal-provvista.
- Il-preżentazzjoni ta’ rapport dwar l-implimentazzjoni tad-Direttiva dwar prattiki kummerċjali inġusti (UTP) fil-katina tal-provvista tal-ikel.
- Il-proposta ta’ bidliet immirati għar-Regolament li jistabbilixxi organizzazzjoni komuni tas-suq tal-prodotti agrikoli (OKS) biex jiġu kkoreġuti aktar l-iżbilanċi fil-katina tal-provvista tal-ikel. Huma mistennija regoli ġodda dwar il-kuntratti konklużi bejn il-bdiewa u x-xerrejja u tisħiħ tal-organizzazzjonijiet tal-produtturi biex il-bdiewa jkunu jistgħu jikkooperaw u jaġixxu b’mod kollettiv b’mod aktar effettiv.
- L-introduzzjoni ta’ regoli ġodda dwar l-infurzar transfruntier kontra prattiki kummerċjali inġusti biex tissaħħaħ il-kooperazzjoni tal-awtoritajiet nazzjonali tal-infurzar, b’mod partikolari billi jittejjeb l-iskambju ta’ informazzjoni u l-ġbir ta’ penali.
- Ir-rieżami tal-politika eżistenti biex jiġi vvalutat jekk humiex meħtieġa aktar proposti leġiżlattivi. Fl-2025, il-Kummissjoni se tippreżenta evalwazzjoni bir-reqqa tad-Direttiva dwar prattiki kummerċjali inġusti fil-katina tal-provvista tal-ikel, li ilha fis-seħħ mill-2021.
