In-nisa għandhom rwol kruċjali fl-agrikoltura Ewropea, billi jixprunaw l-innovazzjoni, is-sostenibbiltà u d-diversifikazzjoni fl-ekonomiji rurali. B’inqas minn terz tal-azjendi agrikoli ġestiti min-nisa, il-bdiewa nisa għadhom sottorappreżentati bħala sidien, maniġers u mexxejja tal-azjendi agrikoli.
Il-politika agrikola komuni (PAK) attwali tippromwovi b’mod espliċitu l-parteċipazzjoni tan-nisa fil-biedja u fl-ekonomija rurali. Fil-Pjanijiet Strateġiċi tal-PAK tagħhom, il-pajjiżi tal-UE għandhom ambitu akbar biex jintroduċu miżuri mmirati inkluż appoġġ finanzjarju msaħħaħ għall-bdiewa nisa.
L-UE qed issaħħaħ ir-rappreżentanza tan-nisa fi rwoli ta’ tmexxija, pereżempju fil-korpi tat-teħid tad-deċiżjonijiet fi ħdan l-inizjattivi LEADER. Barra minn hekk, il-ġbir ta’ data diżaggregata skont il-ġeneru ssaħħaħ matul il-perjodu ta’ programmazzjoni attwali, peress li data aħjar tippermetti tfassil ta’ politika aktar effettiv ibbażat fuq l-evidenza.
Appoġġ tal-PAK
Fl-2024 biss, 55 300 mara żagħżugħa rċevew appoġġ biex jistabbilixxu n-negozji tal-biedja tagħhom u jibbenefikaw minn appoġġ addizzjonali għall-introjtu.
Fil-Pjanijiet Strateġiċi tal-PAK tagħhom, xi pajjiżi nedew inċentivi biex jipprovdu rati ogħla ta’ appoġġ lill-bdiewa nisa żgħażagħ.
Il-PAK wara l-2027
Fil-proposta għall-PAK wara l-2027, il-pajjiżi tal-UE jistgħu jagħmlu użu mill-flessibbiltà offruta mill-iskema l-ġdida ta’ pagament digressiv ibbażat fuq l-erja (DABIS) biex jindirizzaw il-ħtiġijiet speċifiċi ta’ appoġġ tan-nisa fil-biedja. Fil-futur, tali objettiv jista’ jinkiseb ukoll permezz ta’ pagamenti annwali ddedikati. Dan ma jeskludix il-possibbiltà li l-pajjiżi tal-UE jkomplu jipprijoritizzaw l-appoġġ għan-nisa taħt għodod oħra ta’ appoġġ tal-PAK.
Isma' minn bdiewa nisa
Opportunitajiet ta’ sewqan
Is-settur agroalimentari joffri opportunitajiet għall-bdiewa nisa, li jippermettilhom jinnovaw, jiddiversifikaw is-sorsi ta’ introjtu, u jipparteċipaw b’mod attiv fil-bini ta’ settur tal-ikel aktar sostenibbli u reżiljenti.
Isma'
- Malva Myrehed - studenta tal-agronomija Żvediża
- Il-bidwi tal-ġenerazzjoni li jmiss ta' Katharina Schobersberger - Austria
- Aude Geiger - Sib il-passjoni fil-biedja pastorali
Malva Myrehed: A Swedish Agronomy Student’s PathMalva Myrehed: A Swedish Agronomy Student’s Path 
Katharina Schobersberger: Austria’s Next-Generation FarmerKatharina Schobersberger: Austria’s Next-Generation Farmer 
Aude Geiger: Finding Passion in Pastoral FarmingAude Geiger: Finding Passion in Pastoral Farming
L-inkoraġġiment tat-tmexxija
In-nisa qegħdin dejjem aktar jidħlu fi rwoli bħala intraprendituri ewlenin. It-teħid tas-sjieda u l-ixprunar tat-teħid tad-deċiżjonijiet, jappoġġja innovazzjoni akbar u jġib aktar ugwaljanza fis-settur.
Isma'
- Fabienne Dondas - It-tiġdid tal-art tal-familja permezz tal-biedja organika fi Guadeloupe
- Martina Dal Grande - Viticulture bidwi fl-Italja
- Anne-Claire Goyer - Tipperpetwa t-tradizzjoni tal-familja
Fabienne Dondas: Reviving Family Land through Organic Farming in GuadeloupeFabienne Dondas: Reviving Family Land through Organic Farming in Guadeloupe 
Martina Dal Grande viticulture farmer in ItalyMartina Dal Grande viticulture farmer in Italy 
Anne-Claire Goyer perpetuates the family tradition: demanding but profoundly enriching agriculture.Anne-Claire Goyer perpetuates the family tradition: demanding but profoundly enriching agriculture.
It-tisħiħ tal-komunità
B’kompetenzi b’saħħithom f’diversi oqsma tas-settur agroalimentari, in-nisa għandhom rwol vitali fit-trawwim tal-iżvilupp tal-komunità permezz tal-kollaborazzjoni, il-kondiviżjoni tal-għarfien, u l-appoġġ għall-komunitajiet lokali.
Isma'
- Cornelia Langreck - Biedja, natura u involviment pubbliku
- Thien Uyen - bidwi organiku fi Franza
- Sandrine Faucou Bourne - Farmer li tmexxi razzett tal-qamħ organiku fir-reġjun ta' Alpes-de-Haute-Provence
Cornelia Langreck: Farming, Nature and Public EngagementCornelia Langreck: Farming, Nature and Public Engagement 
Thien Uyen organic farmer in FranceThien Uyen organic farmer in France 
Sandrine Faucou Bourne, a farmer in the Alpes-de-Haute-Provence region, runs an organic grain farm.Sandrine Faucou Bourne, a farmer in the Alpes-de-Haute-Provence region, runs an organic grain farm.
Pjattaforma għan-Nisa fil-Biedja
Biex tattira aktar nisa lejn il-biedja u tippermetti l-iskambju ta’ esperjenza, il-Kummissjoni Ewropea ddeskriviet fil-Viżjoni tagħha għall-Agrikoltura u l-Ikel il-ħolqien tal-Pjattaforma dwar in-Nisa fil-Biedja. Filwaqt li jservu bħala forum biex jiġu diskussi u skambjati prattiki tajbin, il-membri tiegħu ser ikunu jistgħu jniedu bidla biex jissaħħu l-involviment tan-nisa u l-opportunitajiet indaqs fl-agrikoltura.
Barra minn hekk, in-Nazzjonijiet Uniti ddikjaraw l-2026 bħala s-Sena Internazzjonali tal-Bdiewa Mara (IYWF 2026), li wasslet għall-adozzjoni ta’ attivitajiet biex ikomplu jenfasizzaw in-nisa involuti fil-biedja u jwettqu inizjattivi f’żoni rurali, biex itejbu l-istatus tagħhom u jgħinuhom jindirizzaw l-isfidi.
Il-Pjattaforma dwar in-Nisa fil-Biedja bħalissa tlaqqa’ flimkien 460 membru minn 25 Stat Membru tal-UE. Is-sħubija hija magħmula minn bdiewa (maniġers u impjegati), ħaddiema fis-setturi tal-ipproċessar agrikolu u tal-kummerċjalizzazzjoni kif ukoll ħaddiema f’negozji rurali fl-azjendi agrikoli. Il-konsulenti tal-azjendi agrikoli, il-mentors għall-imprendituri nisa rurali, il-kontabilisti għall-bdiewa, l-agronomisti, l-inġiniera agrikoli, ir-riċerkaturi dwar l-agrikoltura kif ukoll dwar in-nisa fl-agrikoltura, il-membri tan-Network Nazzjonali tal-PAK u r-rappreżentanti tal-LEADER u tal-Gruppi ta’ Azzjoni Lokali (GAL) huma inklużi wkoll fil-pjattaforma.
L-ewwel laqgħa saret online fit-30 ta’ Ġunju 2026.
Għanijiet
Il-Pjattaforma għandha l-għan li
- L-iffaċilitar ta’ inizjattivi ta’ mentoraġġ
Jiġu żviluppati opportunitajiet ta’ networking u jiġu ffaċilitati inizjattivi ta’ mentoraġġ fil-livelli nazzjonali u tal-UE.
- Trawwim tal-konnessjoni
Ittejjeb is-sitwazzjoni għall-bdiewa nisa filwaqt li tistabbilixxi network dinamiku madwar l-UE kollha ta’ bdiewa li se jrawwem il-konnessjoni, id-djalogu u l-iskambju bejn il-pari.
- Inkoraġġiment lill-membri biex jaqsmu l-esperjenzi
Jindirizzaw sfidi komuni, jibbenefikaw minn għarfien kollettiv, u b’hekk isaħħu l-kapaċità tagħhom li jegħlbu l-ostakli u jirnexxu fis-settur tal-biedja.
Attività prinċipali
L-attività ewlenija tal-Pjattaforma hija l-mentoraġġ bil-ħolqien ta’ network ta’ mentoraġġ li jlaqqa’ flimkien bdiewa nisa b’esperjenza u dawk fi stadji aktar bikrija tal-vjaġġ professjonali tagħhom.
L-attivitajiet ta’ mentoraġġ jiffukaw fuq suġġetti prattiċi u orjentati lejn in-negozju mfassla għall-ħtiġijiet tal-bdiewa nisa, bħal:
- l-iżvilupp ta’ pjanijiet ta’ negozju tal-azjendi agrikoli, il-fehim tal-ispejjeż operattivi tal-azjendi agrikoli u l-ġestjoni tal-ħin,
- in-navigazzjoni tas-swieq agrikoli u d-dinamika ekonomika, l-innovazzjoni u t-teknoloġija,
- l-espansjoni tan-negozju tal-azjendi agrikoli lil hinn mill-produzzjoni tal-ikel,
- il-kummerċjalizzazzjoni u l-promozzjoni ta’ prodotti agrikoli, inkluż permezz tal-midja soċjali,
- pariri dwar l-appoġġ, il-kura, l-ippjanar għall-ħtiġijiet tal-familja, is-servizzi ta’ għajnuna, l-irtirar u l-pensjonijiet, fost l-oħrajn.
Billi trawwem kultura b’saħħitha ta’ mentoraġġ, il-Pjattaforma għandha l-għan li tagħti s-setgħa lin-nisa fil-biedja, issaħħaħ il-fiduċja tagħhom, u ssaħħaħ il-kapaċità tagħhom li jirnexxu fl-agrikoltura fil-kuntesti nazzjonali tagħhom u lil hinn minnhom.
Min jista’ japplika?
L-iskadenza għall-membri attwali biex jissottomettu l-applikazzjoni tagħhom kienet it-30 ta’ April 2026. Is-sħubija f’din il-pjattaforma kienet miftuħa għal:
- l-individwi kollha li jgħixu fl-UE u
- ħidma fl-agrikoltura jew f’qasam relatat mal-agrikoltura.
Is-sejħa għall-applikazzjonijiet se terġa’ tinfetaħ fi żmien debitu, u l-Kummissjoni se tipprovdi aktar informazzjoni fiż-żmien xieraq.
Dan l-episodju ta’ Ikel għall-Ewropa jieħdok il-Ġermanja u l-Litwanja u jippermettilek issir taf aktar dwar it-tnedija tal-Pjattaforma dwar in-Nisa fil-Biedja.
Bdiewa nisa fl-għadd
Ir-rikonoxximent tal-bdiewa nisa fl-UE huwa essenzjali biex jiġi żgurat li l-isforzi tagħhom jissarrfu f’aċċess ugwali għar-riżorsi, għad-drittijiet u għall-awtorità fit-teħid tad-deċiżjonijiet.
In-nisa jikkontribwixxu għall-operazzjonijiet tal-azjendi agrikoli permezz ta’ bosta rwoli u arranġamenti
- Fl-2023, in-nisa jmexxu madwar 31 % tal-azjendi agrikoli tal-UE, u dan jirrifletti tkabbir modest mill-2010, bi stabbiltà mill-2020. Dan il-perċentwal ivarja fost in-nazzjonijiet tal-UE, minn 6 % fin-Netherlands għal 43 % fil-Litwanja u 44 % fil-Latvja.
- Il-ħaddiema nisa jammontaw għal 29 % tax-xogħol agrikolu f’unitajiet ta’ xogħol annwali (ekwivalenti għax-xogħol ta’ persuna waħda li taħdem full-time għal sena) iżda jiżdiedu għal 37 % meta jingħaddu f’numri ta’ persuni, li jindika l-preżenza ta’ xogħol part-time u staġjonali.
- Il-proporzjon ta’ bdiewa ġodda li huma nisa jilħaq it-38 % fl-2023. Madankollu, 28 % biss ta’ dawn il-bdiewa ġodda huma bdiewa żgħażagħ.
L-azjendi agrikoli ġestiti min-nisa għandhom it-tendenza li jkunu iżgħar fid-daqs kemm fiżikament kif ukoll ekonomikament, fil-pajjiżi kollha tal-UE
- L-azjendi agrikoli mmexxija min-nisa fl-UE huma ġeneralment iżgħar, bħala medja 9 ettari, meta mqabbla mal-21 ettaru għall-azjendi agrikoli ġestiti mill-irġiel.
- Kważi tliet kwarti tal-azjendi agrikoli mmexxija min-nisa huma inqas minn EUR 8 000 ta’ produzzjoni standard fis-sena.
- Is-sehem tal-azjendi agrikoli mmexxija min-nisa jonqos biż-żieda fil-klassi tad-daqs ekonomiku, li tvarja minn 38 % fl-iżgħar klassi, għal 11 % fil-klassi ta’ aktar minn EUR 500 000.
Il-maniġers nisa għandhom livelli aktar baxxi ta’ edukazzjoni agrikola formali mill-kontropartijiet irġiel tagħhom
- 19 % biss tal-bdiewa nisa rċevew taħriġ bażiku jew sħiħ.
- Is-sehem tan-nisa b’taħriġ fl-edukazzjoni formali naqas bejn l-2010 u l-2020, li jista’ jindika l-ħtieġa għal azzjonijiet immirati biex jippromwovu t-taħriġ għan-nisa.
- Proporzjon ferm iżgħar ta' nisa jipparteċipaw fit-taħriġ vokazzjonali meta mqabbel mal-irġiel, bil-parteċipazzjoni tan-nisa tkun bejn wieħed u ieħor nofs dik tal-irġiel.
In-nisa fi proġetti ta’ riċerka u innovazzjoni
Orizzont Ewropa huwa l-programm ta’ finanzjament ewlieni tal-UE għar-riċerka u l-innovazzjoni għall-perjodu 2021-27. Għarfien u evidenza minn proġetti ta’ riċerka u innovazzjoni ffinanzjati mill-UE f’oqsma bħall-agrikoltura, il-forestrija u ż-żoni rurali jinformaw kontinwament il-proċessi tat-teħid tad-deċiżjonijiet u t-tfassil tal-politika biex jappoġġaw lill-bdiewa.
The analytical brief explores the demography of EU farms, the structural characteristics of farms managed by female farmers and their economic performance.
Dan id-dokument jippreżenta s-sejbiet u r-rakkomandazzjonijiet ewlenin minn ħames proġetti ta’ Orizzont Ewropa li kienu qed jaħdmu fuq l-avvanz tal-ugwaljanza bejn il-ġeneri fl-agrikoltura u fiż-żoni rurali.
