Simpliú breise ar CBT curtha ar fáil ag an gCoimisiún suas le €215 mhilliún d’fheirmeoirí agus do riaracháin náisiúnta

An tseachtain seo, ghlac an Coimisiún naoi ngníomh eile faoi reachtaíocht thánaisteach CBT chun maorlathas agus ualach rialála nach bhfuil gá leo a laghdú, i gcomhréir lena thiomantas do shimpliú agus d’iomaíochas na hearnála feirmeoireachta agus an tslabhra luacha agraibhia i gcoitinne a neartú.

Leanann na hathruithe sin treochlár simpliúcháin an 14 Bealtaine 2025 agus léiríonn siad go bhfuil an Coimisiún ag freagairt do riachtanais na hearnála agus ag comhlíonadh a gealltanas: rómhaorlathas a laghdú, ualaí riaracháin a laghdú d’fheirmeoirí agus do riaracháin náisiúnta, agus, i gcásanna áirithe, feirmeoirí a shábháil ar fud na mBallstát uile suas le €215 mhilliún in aghaidh na bliana. I gcásanna áirithe, feicfidh feirmeoirí laghdú thart ar 20 % fiú ar an am a chaitear ar riarachán a bhaineann le CBT, rud a shaorfaidh níos mó ama don fheirmeoireacht seachas páipéarachas. Tá tuilleadh simplithe fós ar siúl, ós rud é go bhfuil an Coimisiún ag díriú anois ar an earnáil orgánach, ag athbhreithniú na rialacha atá ann cheana agus ag déanamh coigeartuithe reachtacha mar a gealladh.

Cad atá i gceist leis na hathruithe sin a glacadh?

• I bhfianaise an bhrú leanúnaigh atá á dhéanamh ag an gCoimisiún an t-ualach rialaithe a laghdú tuilleadh trí thús áite a thabhairt do chur chuige faireacháin trí úsáid a bhaint as athruithe ar theicneolaíochtaí digiteacha ar an reachtaíocht thánaisteach. Maidir leis an gCóras Comhtháite Riaracháin agus Rialaithe (CCRR) a úsáidtear chun íocaíochtaí CBT limistéarbhunaithe agus ainmhíbhunaithe a riar, rinneadh an measúnú cáilíochta bliantúil ar a eilimintí digiteacha, an Feidhmchlár um Chabhair Gheospásúil (GSA) agus an Córas Faireacháin Limistéir (AMS) a shimpliú a thuilleadh chun an t-ualach oibre ar na Ballstáit a laghdú agus chun cuairteanna allamuigh ar fheirmeoirí a laghdú. Dá réir sin, ní chumhdófar leis an measúnú cáilíochta AMS agus GSA, ó 2026 ar aghaidh, ach coinníollacha incháilitheachta ar féidir faireachán a dhéanamh orthu go hiarbhír trí úsáid a bhaint as sonraí satailíte Copernicus den chuid is mó. Ina theannta sin, is féidir leis na Ballstáit gníomhaíocht cheartaitheach a chuachadh anois maidir le LPIS, GSA agus AMS. Ní hamháin go simplíonn sé sin rialacha ar leibhéal an Aontais ach laghdaíonn sé go mór an gá atá le cuairteanna fisiciúla ar fheirmeacha freisin.
• Ní cheanglófar ar fheirmeoirí a thuilleadh an úsáid a bhaineann siad as táirgí cosanta plandaí a thaifeadadh sa chóras iarratais gheospásúil (GSA). Leis an athrú sin, seachnaítear tuairisciú dúblach agus na cuspóirí beartais bunaidh á gcoinneáil ag an am céanna. Leis an simpliú sin, táthar ag súil go laghdófar an t-ualach ar fheirmeoirí maidir leis an am a chaitear ag déanamh an chúraim sin agus go mbeifear in ann níos mó ama a chaitheamh ar bhainistiú feirme. Ba cheart a mheabhrú, áfach, go bhfuil gá leis an gceanglas ginearálta maidir le taifid a choinneáil ar tháirgí cosanta plandaí mar a leagtar síos sa Rialachán maidir le táirgí cosanta plandaí a chur ar an margadh.
• Simplíodh na rialacha maidir leis an gcaoi a ndéanann na Ballstáit grinnscrúdú ar idirbhearta áirithe a bhaineann le CBT, agus ag an am céanna tá tábhacht níos mó ag baint le hanailís chuimsitheach riosca lena gcumhdaítear gach beart maidir le roghnú gnóthas lena ngrinnscrúdú, agus leis an gcur chuige nua tugtar níos mó solúbthachta do na Ballstáit próisis a shimpliú agus an t-ualach riaracháin a laghdú.
• Laghdaíonn roinnt athruithe castacht d’eagraíochtaí táirgeoirí, go háirithe iad siúd a oibríonn thar theorainneacha:
  • Déanfar eagraíochtaí táirgeoirí trasnáisiúnta a fhormheas anois sa tír ina bhfuil siad bunaithe, agus seachnófar nósanna imeachta dúblacha
  • Níos lú rialacha dochta maidir le haistarraingtí ón margadh (mar shampla in earnáil na dtorthaí agus na nglasraí)
  • Caighdeáin mhargaíochta níos simplí le haghaidh táirgí a tarraingíodh siar
  • Rialacha níos éasca maidir le saothrú cnáibe, lena n-áirítear níos lú seiceálacha agus níos mó solúbthachta do chineálacha nua.
• Tugadh tuilleadh solúbthachta do na Ballstáit maidir le leasuithe a dhéanamh ar a bpleananna straitéiseacha CBT. Cuirfidh sé sin ar chumas na mBallstát freagairt níos fearr do na riachtanais atá ag teacht chun cinn in earnáil na talmhaíochta.
• I gcomhréir le gealltanas an Choimisiúin ceanglais tuairiscithe a laghdú, rinneadh an tuarascáil bhliantúil ar fheidhmíocht a shimpliú freisin agus ní dhíreoidh sí ach ar shonraí ar bhonn riachtanais eolais lena laghdaítear dúbláil sa tuairisciú.

Ar an iomlán, beidh tionchar nithiúil ag na hathruithe sin ar fheirmeoirí agus ar riaracháin náisiúnta araon. Beidh níos lú rialuithe, rialuithe níos spriocdhírithe agus níos éifeachtúla agus cigireachtaí ar an bhfeirm mar thoradh orthu, rud a laghdóidh an cur isteach agus an t-ualach riaracháin ar fheirmeoirí. Bainfidh riaracháin náisiúnta tairbhe freisin as níos mó solúbthachta agus costais níos ísle, lena n-áirítear tríd an ngá atá le córais TF nua a bhíonn costasach uaireanta a sheachaint.

Cúlra

An 14 Bealtaine 2025, mhol an Coimisiún pacáiste cuimsitheach simplithe den bhunreachtaíocht atá mar bhonn taca faoi CBT reatha (2023-2027), is é sin an Plean Straitéiseach CBT agus na Rialacháin Chothrománacha. Seachadtar an pacáiste seo sna réimsí seo a leanas: (i) simpliú agus cuíchóiriú ceanglas ar an bhfeirm chun oiriúnú níos fearr do chásanna éagsúla agus do chleachtais éagsúla feirmeoireachta; (ii) tacaíocht d’fheirmeacha beaga agus meánmhéide a chuíchóiriú; (iii) bearta a chur ar fáil a d’fhéadfadh cabhrú le borradh a chur faoin iomaíochas; agus (iv) solúbthacht na mBallstát a mhéadú maidir le pleananna straitéiseacha CBT (Pleananna CBT) a bhainistiú. Le modhnuithe, ghlac na comhreachtóirí an togra agus foilsíodh ansin é an 31 Nollaig 2025.