Επισκόπηση
Η ΑΚΕ είναι μια ομάδα 79 κρατών με τα οποία η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) έχει ειδική σχέση. Αποτελείται από επτά περιφερειακές υποομάδες:
Οι τρέχουσες εμπορικές ρυθμίσεις με τις χώρες ΑΚΕ βασίζονται στις συμφωνίες οικονομικής εταιρικής σχέσης (ΣΟΕΣ) και στο σύστημα γενικευμένων προτιμήσεων.
Το εμπόριο της ΕΕ στον τομέα της γεωργίας με τις χώρες ΑΚΕ αυξήθηκε κατά περισσότερο από 50 % την τελευταία δεκαετία. Ως πρωταρχικός προορισμός γεωργικών και μεταποιημένων προϊόντων από την περιοχή, η ΕΕ είναι ο κύριος εμπορικός εταίρος των χωρών ΑΚΕ, τόσο όσον αφορά τις εξαγωγές όσο και τις εισαγωγές τους.
Το εμπόριο με την περιοχή ΑΚΕ παρέχει στους καταναλωτές της ΕΕ πληθώρα τροπικών προϊόντων, προϊόντων εκτός εποχής και αγαθών σε ανταγωνιστικές τιμές, όπως κακάο, καφέ και τσάι, τροπικά φρούτα και μπαχαρικά. Οι κύριες κατηγορίες εξαγωγών από την ΕΕ είναι τα δημητριακά και τα προϊόντα με βάση τα δημητριακά, τα γαλακτοκομικά προϊόντα, το κρέας πουλερικών και τα αλκοολούχα ποτά, όπως η μπύρα και το κρασί.
CARIFORUM
Στην Καραϊβική, η ΕΕ έχει συνάψει ΣΟΕΣ με 14 κράτη μέλη του Φόρουμ της Καραϊβικής (CARIFORUM) από τον Οκτώβριο του 2008.
Το γεωργικό κεφάλαιο της συμφωνίας προσδιορίζει τις προτεραιότητες συνεργασίας, συμπεριλαμβανομένων των εξής:
- την ανάπτυξη των ικανοτήτων της εξαγωγικής αγοράς·
- τη συμμόρφωση με τα πρότυπα ποιότητας·
- την προώθηση των ιδιωτικών επενδύσεων στην παραγωγή·
- το ζήτημα της επισιτιστικής ασφάλειας.
Στο πλαίσιο της συμφωνίας, η ΕΕ δεσμεύτηκε να προβεί σε προηγούμενες διαβουλεύσεις σχετικά με τις εξελίξεις της εμπορικής πολιτικής που ενδέχεται να επηρεάσουν την ανταγωνιστική θέση των παραδοσιακών γεωργικών προϊόντων, συμπεριλαμβανομένων των μπανανών, του ρουμιού, του ρυζιού και της ζάχαρης.
Η ΕΕ εισάγει διάφορα γεωργικά προϊόντα από την περιοχή CARIFORUM, όπως μπανάνες, τροπικά φρούτα, ζάχαρη, ρούμι, μπαχαρικά, κόκκους κακάο και ρύζι.
Όλα τα γεωργικά προϊόντα CARIFORUM επωφελούνται από αδασμολόγητη και χωρίς ποσοστώσεις πρόσβαση στην αγορά της ΕΕ. Προκειμένου να προστατευθούν οι τοπικοί παραγωγοί στις χώρες CARIFORUM, ορισμένα γεωργικά προϊόντα της ΕΕ εξαιρούνται επ’ αόριστον από την ελευθέρωση στο πλαίσιο της ΣΟΕΣ, ενώ άλλα ευαίσθητα προϊόντα εξαιρούνται για διάστημα έως 25 ετών.
Η συμφωνία συνοδεύεται από δηλώσεις σχετικά με τα γεωργικά προϊόντα, συμπεριλαμβανομένης κοινής δήλωσης για τις μπανάνες, στην οποία αναγνωρίζεται η σημασία του τομέα για πολλές χώρες CARIFORUM και καθορίζονται μέτρα για τη στήριξη της βιομηχανίας έναντι πιθανών προκλήσεων.
Σχετικές πληροφορίες
Εμπορικές σχέσεις ΕΕ-CARIFORUM
Συμφωνία οικονομικής εταιρικής σχέσης
Δυτική Αφρική
Η περιοχή ΣΟΕΣ της Δυτικής Αφρικής αποτελείται από 16 χώρες:
Η ΕΕ έχει μονογράψει ΣΟΕΣ με 16 κράτη της Δυτικής Αφρικής. Μέχρι την έγκριση της εν λόγω περιφερειακής ΣΟΕΣ με τη Δυτική Αφρική από όλα τα μέρη, η ΕΕ άρχισε να εφαρμόζει δύο χωριστές ΣΟΕΣ «Stepping-Stone» με την Ακτή Ελεφαντοστού και τη Γκάνα το 2016.
Η ΕΕ είναι ο μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος της Δυτικής Αφρικής και η κύρια εξαγωγική αγορά για μεταποιημένα προϊόντα από τις γεωργικές επιχειρήσεις της περιοχής.
Μεταξύ των κυριότερων εισαγωγών στην ΕΕ από τη Δυτική Αφρική είναι οι κόκκοι κακάο, η πάστα και η σκόνη κακάου, τα τροπικά φρούτα, οι ξηροί καρποί και τα μπαχαρικά.
Στα γεωργικά προϊόντα που εξάγονται από την ΕΕ στην περιοχή περιλαμβάνονται το σιτάρι, οι παιδικές τροφές, τα προϊόντα με βάση τα δημητριακά, το γάλα σε σκόνη, ο ορός γάλακτος και τα προϊόντα πουλερικών.
Σχετικές πληροφορίες
Εμπορικές σχέσεις της ΕΕ με τη Δυτική Αφρική
Ενδιάμεση συμφωνία οικονομικής εταιρικής σχέσης με την Ακτή Ελεφαντοστού
Ενδιάμεση συμφωνία οικονομικής εταιρικής σχέσης με την Γκάνα
Κεντρική Αφρική
Η περιοχή ΣΟΕΣ της Κεντρικής Αφρικής αποτελείται από οκτώ χώρες:
Από το 2014, η ΕΕ και το Καμερούν εφαρμόζουν ενδιάμεση συμφωνία οικονομικής εταιρικής σχέσης, ως προσωρινή λύση για την επίτευξη περιφερειακής ΣΟΕΣ με ολόκληρη την περιοχή της Κεντρικής Αφρικής.
Η ενδιάμεση ΣΟΕΣ προσδιορίζει τη γεωργία και την ασφάλεια των τροφίμων ως τομείς προτεραιότητας για την ανάπτυξη ικανοτήτων και τον εκσυγχρονισμό, ενώ επιδιώκεται αύξηση τόσο της ποσότητας όσο και της ποιότητας των αγαθών και των υπηρεσιών που παράγονται από τη γεωργία και την αλιεία. Η ενδιάμεση συμφωνία θέτει επίσης περιορισμούς στην εισαγωγή νέων γεωργικών εξαγωγικών επιδοτήσεων.
Μεταξύ των κυριότερων γεωργικών εξαγωγών από την περιοχή της Κεντρικής Αφρικής προς την ΕΕ είναι η ξυλεία, το κακάο και τα τροπικά φρούτα.
Με τη σειρά τους, τα προϊόντα που εξάγονται από την ΕΕ στην περιοχή περιλαμβάνουν τη βύνη, το γάλα σε σκόνη και τα δημητριακά.
Σχετικές πληροφορίες
Εμπορικές σχέσεις ΕΕ-Κεντρικής Αφρικής
Συμφωνία οικονομικής εταιρικής σχέσης ΕΕ-Κεντρικής Αφρικής
Ανατολική και Μεσημβρινή Αφρική
Η περιοχή της Ανατολικής και Μεσημβρινής Αφρικής (ΑΜΑ) αποτελείται από 11 χώρες:
Η ΕΕ εφαρμόζει ενδιάμεση συμφωνία οικονομικής εταιρικής σχέσης με τις Κομόρες, τη Μαδαγασκάρη, τον Μαυρίκιο, τις Σεϋχέλλες και τη Ζιμπάμπουε. Οι διαπραγματεύσεις για την επίτευξη μιας πιο ολοκληρωμένης και χωρίς αποκλεισμούς συμφωνίας βρίσκονται σε εξέλιξη.
Η ενδιάμεση ΣΟΕΣ περιλαμβάνει ένα αυτοτελές κεφάλαιο για τη γεωργία, το οποίο καθορίζει τους κοινούς στόχους της προώθησης της βιωσιμότητας και της παραγωγικότητας, της ανάπτυξης της αγροβιομηχανίας και του εμπορίου και της διασφάλισης της επισιτιστικής ασφάλειας, αλλά δεν καλύπτει ζητήματα πρόσβασης στην αγορά, όπως οι δασμοί και οι διασφαλίσεις, τα οποία περιλαμβάνονται στο τμήμα «Εμπόριο αγαθών».
Η συμφωνία περιλαμβάνει επίσης χαλαρούς κανόνες καταγωγής για ορισμένα γεωργικά προϊόντα που προσδιορίστηκαν από την περιοχή της ΑΜΑ ως σημαντικά στο εμπόριό τους με την ΕΕ. Οι κανόνες καταγωγής που θα χρησιμοποιηθούν στην τελική ΣΟΕΣ δεν έχουν ακόμη αποτελέσει αντικείμενο διαπραγμάτευσης.
Η περιοχή της Ανατολικής και Μεσημβρινής Αφρικής λαμβάνει ποικιλία γεωργικών προϊόντων διατροφής από την ΕΕ, όπως σιτάρι, τροφές για ζώα συντροφιάς, ζυμαρικά, είδη ζαχαροπλαστικής, μπισκότα και ψωμί, παιδικές τροφές και βύνη.
Η περιοχή προμηθεύει επίσης την ΕΕ με ορισμένα σημαντικά βασικά προϊόντα, όπως ο καφές, το τσάι, τα κομμένα άνθη, τα κόμμεα, οι ρητίνες, τα φυτικά εκχυλίσματα και οι ελαιούχοι σπόροι.
Σχετικές πληροφορίες
Ενδιάμεση συμφωνία εταιρικής σχέσης
Κοινότητα της Ανατολικής Αφρικής
Η Κοινότητα Ανατολικής Αφρικής (ΚΑΑ) είναι μια τελωνειακή ένωση έξι χωρών:
Οι διαπραγματεύσεις για ΣΟΕΣ μεταξύ της ΕΕ και της ΚΑΑ ολοκληρώθηκαν το 2014, αλλά η συμφωνία δεν επικυρώθηκε από όλες τις χώρες της ΚΑΑ. Η ΕΕ και η Κένυα συνήψαν διμερή ΣΟΕΣ, η οποία τέθηκε σε ισχύ το 2024. Η συμφωνία αυτή είναι ανοικτή στην προσχώρηση και άλλων χωρών της ΚΑΑ.
Η ΣΟΕΣ ΕΕ-Κένυας περιλαμβάνει κεφάλαιο για τη γεωργία. Οι μεταποιητές γεωργικών προϊόντων και άλλοι εισαγωγείς επιχειρήσεων τροφίμων της ΕΕ επωφελούνται από μια σειρά προϊόντων/συστατικών που εισέρχονται στην Ευρώπη με χαμηλό κόστος, γεγονός που θα ενισχύσει τις δραστηριότητες μεταποίησης και πώλησης στην αξιακή αλυσίδα, χάρη στην άμεση αδασμολόγητη και χωρίς ποσοστώσεις πρόσβαση στην ΕΕ για όλες τις εξαγωγές γεωργικών προϊόντων της Κένυας. Η ΣΟΕΣ δημιουργεί επίσης αυξημένες ευκαιρίες για τους εξαγωγείς γεωργικών προϊόντων διατροφής της ΕΕ, χάρη στο μερικό, σταδιακό άνοιγμα της αγοράς της Κένυας, το οποίο θα αυξηθεί με την πάροδο του χρόνου (ορισμένες δασμολογικές κλάσεις ελευθερώνονται με την έναρξη ισχύος ορισμένων άλλων σε μεταγενέστερα στάδια έως και 17 έτη από την έναρξη ισχύος).
Τα γεωργικά προϊόντα αποτελούν το μεγαλύτερο μέρος των εξαγωγών από την κοινότητα της Ανατολικής Αφρικής προς την ΕΕ. Μεταξύ των κυριότερων γεωργικών προϊόντων είναι ο καφές, τα κομμένα άνθη, το τσάι, ο καπνός, τα ψάρια και τα λαχανικά.
Η ΕΕ με τη σειρά της εξάγει ορισμένα γεωργικά προϊόντα στην κοινότητα της Ανατολικής Αφρικής, όπως σιτάρι, παρασκευάσματα διατροφής, αλκοολούχα ποτά, λικέρ και βερμούτ.
Σχετικές πληροφορίες
Συμφωνία οικονομικής εταιρικής σχέσης με την Κένυα
Αναπτυξιακή κοινότητα της Μεσημβρινής Αφρικής
Τον Ιούνιο του 2016, η ΕΕ υπέγραψε ΣΟΕΣ με μέλη της ομάδας ΣΟΕΣ της Κοινότητας για την Ανάπτυξη της Μεσημβρινής Αφρικής (ΚΑΜΑ), η οποία αποτελείται από:
Η Αγκόλα έχει τη δυνατότητα να προσχωρήσει στη συμφωνία στο μέλλον. Οι ενταξιακές συνομιλίες της Αγκόλας βρίσκονται σε εξέλιξη.
Η ΣΟΕΣ καλύπτει ευρύ φάσμα γεωργικών εισαγωγών από την περιοχή της Μεσημβρινής Αφρικής, για παράδειγμα: βόειο κρέας από τη Μποτσουάνα, ψάρια από τη Ναμίμπια, ζάχαρη από το Εσουατίνι ή φρούτα και κρασί από τη Νότια Αφρική.
Η ΕΕ εξάγει επίσης ορισμένα γεωργικά προϊόντα στην περιοχή, όπως οινοπνευματώδη ποτά, προϊόντα πουλερικών, φυτικά έλαια, σιτάρι και άλλα σιτηρά.
Σχετικές πληροφορίες
Συμφωνία οικονομικής εταιρικής σχέσης με τα κράτη ΣΟΕΣ της ΚΑΜΑ
Περιοχή του Ειρηνικού
Η ΕΕ εφαρμόζει ενδιάμεση ΣΟΕΣ με τέσσερα κράτη του Ειρηνικού (Παπουασία-Νέα Γουινέα, Φίτζι, Σαμόα και Νήσοι Σολομώντος). Το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης ενέκρινε την προσχώρηση του Νιούε, της Τόνγκα, του Τουβαλού και του Βανουάτου στη ΣΟΕΣ, ενώ η προσχώρηση είναι ανοικτή και σε άλλα κράτη του Ειρηνικού.
Η ενδιάμεση ΣΟΕΣ ΕΕ-Ειρηνικού αναγνωρίζει ότι η άρση των φραγμών στο εμπόριο μπορεί να δημιουργήσει προκλήσεις για τους παραγωγούς στους τομείς της γεωργίας και των τροφίμων των κρατών του Ειρηνικού και ότι απαιτείται συνεργασία για τον μετριασμό αυτών των προκλήσεων.
Οι εξαγωγές από την ΕΕ στην περιοχή του Ειρηνικού περιλαμβάνουν παρασκευάσματα λαχανικών, φρούτων και καρπών με κέλυφος, παρασκευάσματα κρέατος, σοκολάτα και είδη ζαχαροπλαστικής, κρασί και ελαιόλαδο.
Η περιοχή του Ειρηνικού προμηθεύει την αγορά της ΕΕ με προϊόντα όπως φοινικέλαιο και φοινικοπυρηνέλαιο, καφέ, τσάι, ζάχαρη και τροπικά φρούτα.
