Ħarsa ġenerali
Il-kolonji tan-naħal tal-għasel huma essenzjali għall-agrikoltura u għall-ambjent. Dawn jiżguraw ir-riproduzzjoni tal-pjanti bid-dakkir, filwaqt li t-trobbija tan-naħal tikkontribwixxi għall-iżvilupp taż-żoni rurali.
It-trobbija tan-naħal hija pprattikata fil-pajjiżi kollha tal-UE u hija kkaratterizzata minn kundizzjonijiet ta’ produzzjoni, rendimenti u prattiki tat-trobbija tan-naħal differenti. L-UE hija t-tieni l-akbar produttur tal-għasel wara ċ-Ċina, iżda l-UE hija wkoll importatur nett kbir tal-għasel minn pajjiżi terzi. Il-pajjiżi tal-UE bl-akbar produzzjoni tal-għasel (ir-Rumanija, Spanja, l-Ungerija, il-Ġermanja, l-Italja, il-Greċja, Franza u l-Polonja ) jinsabu prinċipalment fin-Nofsinhar tal-Ewropa, fejn il-kundizzjonijiet klimatiċi huma aktar favorevoli għat-trobbija tan-naħal.
- English
Regoli dwar il-kwalità u t-tikkettar
Id-Direttiva riveduta dwar l-Għasel (2001/110) daħlet fis-seħħ fit-13 ta’ Ġunju 2024. L-għasel kollu kkummerċjalizzat fl-UE jrid jikkonforma mar-regoli dwar il-kwalità u t-tikkettar f’din id-direttiva li tistabbilixxi l-kriterji tad-definizzjoni u tal-kompożizzjoni għall-għasel u regoli oħra, b’mod partikolari:
- Dan jipprevedi tikkettar obbligatorju tal-oriġini għall-għasel. Mill-2026, il-pajjiżi ta’ oriġini fit-taħlitiet tal-għasel se jkollhom jidhru fuq it-tikketta f’ordni dixxendenti bis-sehem perċentwali ta’ kull oriġini. Il-pajjiżi tal-UE se jkollhom il-flessibbiltà li jirrikjedu perċentwali għall-akbar erba’ ishma biss meta dawn jammontaw għal aktar minn 50 % tat-taħlita.
- Dan jagħti s-setgħa lill-Kummissjoni li tintroduċi metodi armonizzati ta’ analiżi biex tidentifika l-adulterazzjoni tal-għasel biz-zokkor. Bħalissa għaddej arranġament amministrattiv ta’ 3 snin dwar l-armonizzazzjoni ta’ dawk il-metodi ta’ ttestjar fiċ-Ċentru Konġunt tar-Riċerka tal-Kummissjoni.
- Dan jagħti setgħat lill-Kummissjoni biex tadatta l-kriterji ta’ kompożizzjoni għall-għasel biex tiżgura li ma jisħonx iżżejjed, li t-trab tad-dakra ma jitneħħiex mill-għasel, u li jiġu stabbiliti l-metodi biex tiġi ttraċċata l-oriġini ġeografika tiegħu, inkluż l-esplorazzjoni tal-fattibbiltà ta’ sistema ta’ traċċabbiltà fl-UE kollha minn min irabbi n-naħal jew mill-importatur sal-konsumatur finali.
Id-direttiva riveduta tistabbilixxi l-ħolqien ta' Pjattaforma tal-Għasel biex tagħti pariri lill-Kummissjoni dwar dawk il-kwistjonijiet.
Il-Kummissjoni Ewropea tilqa’ l-ftehim politiku li ntlaħaq illum mill-Parlament Ewropew u mill-Kunsill biex jiġu rieżaminati u msaħħa l-istandards eżistenti tal-kummerċjalizzazzjoni applikabbli għal għasel, meraq tal-frott, ġamm u ħalib.
Pjattaforma tal-UE dwar l-Għasel
Il-Pjattaforma tal-Għasel hija stabbilita biex:
- tiġbor data għal metodi biex jittejbu l-kontrolli tal-awtentiċità tal-għasel, b’mod partikolari metodi għad-detezzjoni tal-adulterazzjoni fl-għasel, bil-ħsieb li possibbilment jiġu armonizzati;
- jipprovdi rakkomandazzjonijiet għal sistema ta’ traċċabbiltà tal-UE, bil-ħsieb li l-għasel jiġi ttraċċat lura għand il-produttur jew l-importatur tal-ħsad;
- jipprovdi rakkomandazzjonijiet dwar il-ħtieġa possibbli li jiġu aġġornati l-kriterji tal-kompożizzjoni u parametri oħra tal-kwalità stabbiliti fid-Direttiva dwar l-Għasel;
- jipprovdi rakkomandazzjonijiet bil-ħsieb li jiġi stabbilit laboratorju ta' referenza tal-Unjoni.
Il-Pjattaforma hija magħmula minn:
- rappreżentanti tal-pajjiżi tal-UE, l-awtoritajiet kompetenti u l-laboratorji maħtura;
- esperti li jirrappreżentaw lill-partijiet ikkonċernati rilevanti fil-katina tal-provvista tal-għasel;
- esperti li jirrappreżentaw lis-soċjetà ċivili;
- esperti maħtura f’kapaċità personali li għandhom għarfien u esperjenza ppruvati fl-oqsma koperti mid-Direttiva dwar l-Għasel;
- esperti li jirrappreżentaw l-akkademja, inklużi universitajiet, istituti ta’ riċerka u organizzazzjonijiet xjentifiċi oħra.
- English
Appoġġ tal-UE għas-settur tal-apikultura
L-UE ilha tappoġġa direttament it-trobbija tan-naħal mill-1997 permezz tal-politika agrikola komuni (PAK). Sa tmiem l-2022, l-appoġġ ġie pprovdut permezz ta’ programmi nazzjonali volontarji tal-apikultura li tħejjew u ġew implimentati mill-pajjiżi tal-UE u li kellhom l-għan li jtejbu l-produzzjoni u l-kummerċjalizzazzjoni tal-prodotti tal-apikultura.
Mill-1 ta’ Jannar 2023, l-appoġġ għas-settur huwa pprovdut permezz ta’ interventi tal-apikultura li huma parti obbligatorja mill-Pjanijiet Strateġiċi tal-PAK għall-perjodu 2023-27. Dawn il-pjanijiet huma mfassla fil-livell nazzjonali u jistabbilixxu kif kull pajjiż tal-UE se jidderieġi l-appoġġ biex jintlaħqu l-objettivi ekonomiċi, ambjentali u soċjali tal-PAK.
Azzjonijiet permezz tal-Pjanijiet Strateġiċi tal-PAK
Bil-Pjanijiet Strateġiċi tal-PAK, il-kamp ta’ applikazzjoni tal-azzjonijiet li jistgħu jiġu appoġġati permezz ta’ interventi tal-apikultura tjieb u twessa’ għas-7 tipi ta’ interventi li ġejjin kif deskritt fl-Artikolu 55(1) tar-Regolament (UE) 2021/2115:
- servizzi ta’ konsulenza, assistenza teknika, taħriġ, informazzjoni u skambju tal-aħjar prattiki, inkluż permezz ta’ netwerking, għal dawk li jrabbu n-naħal u għall-organizzazzjonijiet ta’ dawk li jrabbu n-naħal;
- investimenti f’assi tanġibbli u intanġibbli, kif ukoll azzjonijiet oħra, inkluż għal:
- il-ġlieda kontra l-invażuri u l-mard tad-doqqajs, b’mod partikolari l-varroażi;
- il-prevenzjoni tal-ħsara kkawżata minn avvenimenti klimatiċi avversi u l-promozzjoni tal-iżvilupp u l-użu ta’ prattiki ta’ ġestjoni adattati għall-kundizzjonijiet klimatiċi li qed jinbidlu;
- l-istokkjar mill-ġdid tad-doqqajs fl-UE, inkluż it-trobbija tan-naħal;
- ir-razzjonalizzazzjoni tat-transumanza;
- azzjonijiet li jappoġġaw il-laboratorji għall-analiżi tal-prodotti tal-apikultura, it-telf tan-naħal jew it-tnaqqis fil-produttività, u s-sustanzi potenzjalment tossiċi għan-naħal;
- azzjonijiet biex jiġi ppreservat jew jiżdied l-għadd eżistenti ta’ doqqajs fl-UE, inkluż it-tnissil tan-naħal;
- kooperazzjoni ma’ korpi speċjalizzati għall-implimentazzjoni ta’ programmi ta’ riċerka fil-qasam tat-trobbija tan-naħal u l-prodotti tal-apikultura;
- il-promozzjoni, il-komunikazzjoni u l-kummerċjalizzazzjoni inklużi azzjonijiet u attivitajiet ta’ monitoraġġ tas-suq immirati b’mod partikolari lejn is-sensibilizzazzjoni tal-konsumatur dwar il-kwalità tal-prodotti tal-apikultura;
- azzjonijiet biex tittejjeb il-kwalità tal-prodott.
Il-pajjiżi tal-UE f’kooperazzjoni mal-organizzazzjonijiet tat-trobbija tan-naħal tagħhom huma liberi li jagħżlu liema mill-interventi disponibbli għandhom jinkludu fil-pjan tal-PAK tagħhom biex jindirizzaw il-ħtiġijiet u l-isfidi speċifiċi tat-trobbija tan-naħal f’pajjiżhom. Dawn huma deskritti fil-qosor fi:
- It-Taqsima 3.5.2 tal-Pjan Strateġiku tal-PAK, flimkien ma’ ħarsa ġenerali lejn is-settur tal-apikultura fil-pajjiż tal-UE kkonċernat u l-interventi magħżula.
- It-Taqsima 5.2 tiddeskrivi fid-dettall l-appoġġ ipprovdut taħt l-interventi speċifiċi tal-apikultura ppjanati għall-perjodu 2023-27, inkluż il-kamp ta’ applikazzjoni territorjali tagħhom, it-tfassil tal-intervent, il-kriterji ta’ eliġibbiltà, il-forom u r-rati ta’ appoġġ kif ukoll l-outputs u l-allokazzjonijiet finanzjarji ppjanati.
Ħarsa ġenerali lejn il-Pjan Strateġiku tal-PAK approvat mill-Kummissjoni Ewropea għal kull pajjiż tal-UE.
Katalgu tal-interventi
Il-katalgu online tal-interventi tal-PAK jipprovdi ħarsa ġenerali lejn l-interventi ppjanati kollha mill-pajjiżi tal-UE fil-Pjanijiet Strateġiċi tal-PAK adottati tagħhom għall-2023-27. Dan jippermetti lill-utenti jfittxu informazzjoni dwar l-interventi, inkluż għall-interventi tal-apikultura, bl-użu ta’ diversi filtri.
- English
Baġit
Il-finanzjament annwali tal-UE għas-settur tal-għasel żdied b’mod sostanzjali minn EUR 40 miljun fl-2019 għal EUR 60 miljun mill-2021. Mill-2021, il-kontribuzzjonijiet tal-UE għal kull pajjiż tal-UE ġew allokati kif stabbilit fl-Anness 10 tar-Regolament (UE) 2021/2115 dwar il-Pjan Strateġiku tal-PAK.
Dawn l-allokazzjonijiet ġew ikkalkulati abbażi tal-għadd ta’ doqqajs ikkomunikat fl-2013 mill-pajjiżi tal-UE fil-programmi tal-apikultura tagħhom għall-2014-16, aġġustati bl-applikazzjonijiet għall-finanzjament fil-perjodu ta’ programmazzjoni 2017-19 skont ir-Regolament (UE) 2021/580.
Il-pajjiżi tal-UE jridu jipprovdu mill-inqas 50 % tal-finanzjament bħala l-assistenza finanzjarja tal-UE li jużaw. Madankollu, jistgħu wkoll iżidu r-rata ta’ kofinanzjament nazzjonali għal massimu ta’ 70 %.
Bażijiet ġuridiċi
Ir-Regolament (UE) 2021/2115 li jistabbilixxi regoli dwar l-appoġġ għall-Pjanijiet Strateġiċi tal-PAK, issupplimentat bir-Regolament Delegat tal-Kummissjoni (UE) 2022/126 b’rekwiżiti addizzjonali għal ċerti tipi ta’ intervent speċifikati mill-pajjiżi tal-UE fil-Pjanijiet Strateġiċi tal-PAK tagħhom għall-perjodu 2023-27.
Ir-Regolament (UE) 1308/2013 li jistabbilixxi organizzazzjoni komuni tas-swieq fi prodotti agrikoli, issupplimentat bir-Regolament Delegat tal-Kummissjoni (UE) 2015/1366.
Kumitati
Diversi kumitati, magħmula minn rappreżentanti tal-gvern u ppreseduti minn rappreżentant tal-Kummissjoni, jiltaqgħu regolarment biex jiżguraw li r-responsabbiltà tal-Kummissjoni għall-adozzjoni ta’ atti ta’ implimentazzjoni tiġi eżerċitata taħt il-kontroll tal-pajjiżi tal-UE.
Il-Grupp ta’ Esperti dwar l-implimentazzjoni tar-Regolament dwar il-Pjanijiet Strateġiċi tal-PAK jiddiskuti kwistjonijiet relatati mal-implimentazzjoni tar-Regolament dwar il-Pjanijiet Strateġiċi tal-PAK.
Il-Grupp ta’ Esperti dwar is-Swieq Agrikoli jiddiskuti oqsma bħall-evoluzzjoni tal-prezzijiet tas-suq, il-produzzjoni u l-kummerċ fl-UE u f’pajjiżi mhux tal-UE.
Il-grupp ta’ djalogu ċivili dwar il-produzzjoni tal-annimali jżomm ir-rwol li jassisti lill-Kummissjoni fiż-żamma ta’ djalogu regolari dwar il-kwistjonijiet kollha relatati mat-trobbija tan-naħal.
