Skip to main content
Agriculture and rural development

Obszary z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami

Co to są obszary z ograniczeniami naturalnymi i innymi szczególnymi ograniczeniami?

Obszary z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami są trudniejsze do efektywnego uprawiania ze względu na szczególne problemy spowodowane warunkami naturalnymi. Aby nie dopuścić do tego, by grunty te leżały odłogiem, Unia Europejska oferuje wsparcie zarówno poprzez programy rozwoju obszarów wiejskich, jak i systemy wsparcia dochodu.

Kryteria wytyczania obszarów z ograniczeniami naturalnymi

Aby kwalifikować się do płatności z tytułu obszarów z ograniczeniami naturalnymi, grunty muszą należeć do jednej z trzech następujących kategorii:

  • obszary górskie wytyczone z uwagi na ich wysokość lub nachylenie zboczy
  • obszary charakteryzujące się znaczącymi ograniczeniami naturalnymi – wytyczone na podstawie ośmiu kryteriów biofizycznych oraz procesu zwanego dostosowaniem
  • inne obszary charakteryzujące się szczególnymi ograniczeniami – mogą zajmować do 10 proc. łącznej powierzchni danego kraju UE i są wyznaczane przez kraj UE, w którym są położone.

Kraje UE stosują te same kryteria wytyczania obszarów, zarówno na potrzeby wydatków na rozwój obszarów wiejskich, jak i na potrzeby płatności w ramach wsparcia dochodu z tytułu obszarów z ograniczeniami naturalnymi.

Tereny górskie

Aby grunty rolne zaklasyfikować jako obszary górskie z ograniczeniami naturalnymi, muszą one:

  • znajdować się na wysokości, na której uprawa jest trudna
  • mieć strome zbocza, które uniemożliwiają korzystanie ze standardowych urządzeń rolniczych
  • znajdować się na północ od 62. równoleżnika.

Obszary charakteryzujące się znaczącymi ograniczeniami naturalnymi

Obszary charakteryzujące się znaczącymi ograniczeniami naturalnymi to obszary, na których występują szczególne warunki, które utrudniają prowadzenie działalności rolniczej. Aby grunty mogły zostać uznane za charakteryzujące się takimi ograniczeniami, musi na nie negatywnie wpływać jeden z następujących czynników:

  • niska temperatura
  • suchość
  • nadmierna wilgotność gleby
  • ograniczony drenaż gleby
  • niekorzystna struktura i kamienistość gleby
  • ograniczona głębokość ukorzenienia
  • słabe właściwości chemiczne
  • duże nachylenie terenu.

Obszary te również podlegają procesowi dostosowania. Proces ten polega na sprawdzeniu, czy na gruntach nie nastąpiła znaczna poprawa, oznaczająca, że wspomniane warunki nie mają już negatywnego wpływu na rolnictwo. Przykładem jest teren o nadmiernej zawartości wilgoci w glebie, który został sztucznie osuszony.

Obszary charakteryzujące się szczególnymi ograniczeniami

Obszary ze szczególnymi ograniczeniami składają się z gruntów, na które negatywny wpływ mają inne czynniki. Są to obszary, w związku z którymi istnieje poważne ryzyko zaprzestania działalności rolniczej i na których ważne jest utrzymanie aktywności ludności wiejskiej, aby:

  • zachować lub poprawić stan środowiska naturalnego
  • utrzymać tereny wiejskie
  • zachować potencjał turystyczny obszaru
  • ochronić linię brzegową.

Obszary te są wyznaczane przez same kraje UE, a ich powierzchnia nie może przekraczać 10 proc. całkowitej powierzchni kraju.

Płatności w ramach rozwoju obszarów wiejskich z tytułu obszarów z ograniczeniami naturalnymi

Państwa UE mogą przekazywać płatności z tytułu obszarów z ograniczeniami naturalnymi z funduszy na rzecz rozwoju obszarów wiejskich. Płatności te mają na celu pokrycie finansowej różnicy między obszarami, które nie charakteryzują się ograniczeniami, a uprawami na obszarach z ograniczeniami naturalnymi.

Płatności w ramach wsparcia dochodu z tytułu obszarów z ograniczeniami naturalnymi

Państwa UE mogą zdecydować się na wypłacanie specjalnego wsparcia dochodu z tytułu obszarów z ograniczeniami naturalnymi. Obecnie płatności te dokonywane są jedynie przez Danię i Słowenię. Do 5 proc. krajowych środków na wsparcie dochodu może być wykorzystane na dopłaty uzupełniające dla rolników na obszarach z ograniczeniami naturalnymi.