Skip to main content
Λογότυπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
Agriculture and rural development

Περιοχές με φυσικά ή άλλα ειδικά μειονεκτήματα (ΠΦΜ)

Περιοχές που αντιμετωπίζουν φυσικά ή ειδικά μειονεκτήματα και επεξήγηση αυτών

Οι περιοχές που αντιμετωπίζουν φυσικά ή άλλα ειδικά μειονεκτήματα (ΠΦΜ) είναι εκείνες στις οποίες είναι δυσχερέστερη η αποδοτική γεωργική εκμετάλλευση, λόγω ειδικών προβλημάτων που οφείλονται στις φυσικές συνθήκες. Προκειμένου να αποφευχθεί η εγκατάλειψη αυτών των εκτάσεων, η Ευρωπαϊκή Ένωση παρέχει στήριξη μέσω τόσο των καθεστώτων αγροτικής ανάπτυξης όσο και μέσω καθεστώτων στήριξης του εισοδήματος.

Κριτήρια για τις ΠΦΜ

Για να είναι επιλέξιμες για την καταβολή ενισχύσεων ως ΠΦΜ, οι εν λόγω εκτάσεις πρέπει να εμπίπτουν σε μία από τις ακόλουθες τρεις κατηγορίες:

  • ορεινές περιοχές, οι οποίες οριοθετούνται λόγω του υψομέτρου τους ή των απόκρημνων κλιτύων τους.
  • περιοχές που αντιμετωπίζουν σημαντικά φυσικά μειονεκτήματα, βάσει οκτώ βιοφυσικών κριτηρίων, καθώς και μιας διαδικασίας που είναι γνωστή ως «λεπτή ρύθμιση».
  • άλλες περιοχές που πλήττονται από ειδικά μειονεκτήματα, οι οποίες περιορίζονται στο 10 % της συνολικής έκτασης χώρας της ΕΕ και ορίζονται από την ίδια τη χώρα της ΕΕ.

Οι χώρες της ΕΕ χρησιμοποιούν τις ίδιες οριοθετημένες περιοχές τόσο για τις δαπάνες αγροτικής ανάπτυξης όσο και για τις ενισχύσεις στήριξης του εισοδήματος σε ΠΦΜ.

Ορεινές περιοχές

Για να ταξινομηθούν ως ορεινές ΠΦΜ, οι γεωργικές εκτάσεις πρέπει να βρίσκονται

  • σε υψόμετρο όπου η γεωργία είναι δυσχερής·
  • να έχουν απότομες πλαγιές που εμποδίζουν τη χρήση συνήθους γεωργικού εξοπλισμού·
  • να βρίσκονται βορείως του 62ου παραλλήλου.

Περιοχές που αντιμετωπίζουν σημαντικά φυσικά μειονεκτήματα

Οι περιοχές που αντιμετωπίζουν σημαντικά φυσικά μειονεκτήματα είναι περιοχές στις οποίες επικρατούν ειδικές συνθήκες που καθιστούν δυσχερείς τις γεωργικές δραστηριότητες. Για να χαρακτηριστούν ως πληττόμενες από τα εν λόγω μειονεκτήματα, οι εκτάσεις πρέπει να επηρεάζονται αρνητικά από έναν από τις ακόλουθους παράγοντες:

  • χαμηλή θερμοκρασία
  • ξηρασία
  • υπερβολική υγρασία του εδάφους
  • περιορισμένη αποστράγγιση εδαφών
  • δυσμενής υφή και πετρώδες του εδάφους
  • ριζοφυΐα μικρού βάθους
  • έδαφος φτωχό σε χημικές ιδιότητες
  • απότομες πλαγιές.

Οι εν λόγω περιοχές υπόκεινται επίσης σε μια διαδικασία που ονομάζεται «λεπτή ρύθμιση». Στο πλαίσιο αυτής της διαδικασίας ελέγχεται κατά πόσον έχουν σημειωθεί σημαντικές βελτιώσεις στο έδαφος, πράγμα που σημαίνει ότι η γεωργία δεν επηρεάζεται αρνητικά από τις συνθήκες. Παραδείγματος χάριν, εδάφη με υπερβολική υγρασία που έχουν πλέον αποξηρανθεί τεχνητά.

Περιοχές που πλήττονται από ειδικά μειονεκτήματα

Οι περιοχές που πλήττονται από ειδικά μειονεκτήματα συνίστανται σε εκτάσεις που επηρεάζονται αρνητικά από άλλους παράγοντες. Πρόκειται για περιοχές όπου υπάρχει σημαντικός κίνδυνος διακοπής της γεωργικής δραστηριότητας και στις οποίες είναι σημαντικό να διατηρηθεί μια δραστήρια γεωργική κοινότητα με στόχο:

  • τη διατήρηση ή τη βελτίωση του περιβάλλοντος·
  • τη διατήρηση του φυσικού χώρου·
  • τη διαφύλαξη του τουριστικού δυναμικού της περιοχής·
  • την προστασία της ακτογραμμής.

Οι εν λόγω περιοχές ορίζονται από τις ίδιες τις χώρες της ΕΕ και δεν επιτρέπεται να υπερβαίνουν το 10 % της συνολικής έκτασης της χώρας.

Ενισχύσεις αγροτικής ανάπτυξης σε ΠΦΜ

Οι χώρες της ΕΕ μπορούν να χορηγούν ενισχύσεις στις ΠΦΜ από τα ταμεία αγροτικής ανάπτυξης· οι εν λόγω ενισχύσεις αποσκοπούν στην κάλυψη της οικονομικής διαφοράς μεταξύ των περιοχών που δεν πλήττονται από μειονεκτήματα και των περιοχών με φυσικά μειονεκτήματα στις οποίες αναπτύσσεται γεωργική δραστηριότητα.

Ενισχύσεις στήριξης του εισοδήματος σε ΠΦΜ

Οι χώρες της ΕΕ μπορούν να επιλέξουν να παράσχουν ειδικές ενισχύσεις στήριξης του εισοδήματος στις ΠΦΜ. Επί του παρόντος, οι εν λόγω ενισχύσεις παρέχονται μόνο από τη Δανία και τη Σλοβενία. Έως και το 5 % των εθνικών κονδυλίων για στήριξη του εισοδήματος μπορεί να χρησιμοποιηθεί για συμπληρωματικές ενισχύσεις σε γεωργούς των ΠΦΜ.