Η κτηνοτροφία είναι πράγματι ασυμβίβαστη με τη βιωσιμότητα ή μπορεί να συμβάλει στη βιώσιμη γεωργία;

Η ύπαρξη ενός βιώσιμου κτηνοτροφικού τομέα αποτελεί στρατηγικό στόχο της ΕΕ. Η παραγωγή κτηνοτροφικών προϊόντων μπορεί να αποτελέσει μέρος ενός βιώσιμου συστήματος τροφίμων που χρησιμοποιεί τους πόρους αποτελεσματικά, διατηρεί τη βιοποικιλότητα και ενισχύει το περιβάλλον συνολικά. Έχει σημειωθεί πρόοδος: Οι εκπομπές από την κτηνοτροφία στην ΕΕ μειώθηκαν κατά 23 % μεταξύ του 1990 και του 2022, ενώ οι εκπομπές μεθανίου από τη γεωργία μειώθηκαν κατά 21 %, ακόμη κι αν οι γεωργικές εκμεταλλεύσεις παρήγαγαν μεγαλύτερους όγκους. Μπορούν ακόμη να γίνουν περισσότερα.

Τα οικολογικά προγράμματα της ΕΕ στηρίζουν στοχευμένες δράσεις για την ελαχιστοποίηση του αντικτύπου της κτηνοτροφίας και την ενίσχυση των οφελών της. Για παράδειγμα, η κτηνοτροφία σε εκτεταμένους λειμώνες μπορεί να προσφέρει τα εξής:

• παραγωγή μαλλιού και βιομάζας
• διατήρηση της βιοποικιλότητας
• αποθήκευση άνθρακα
• διατήρηση της διάβρωσης του εδάφους υπό έλεγχο
• πρόληψη δασικών πυρκαγιών
• διατήρηση τοπίων.

Συνολικά, τα οικολογικά προγράμματα θα καλύψουν το 68 % της συνολικής έκτασης της ΕΕ που χρησιμοποιείται για γεωργικούς σκοπούς.

Η ΕΕ στηρίζει επίσης τις επενδύσεις σε τεχνολογίες και πρακτικές που μειώνουν τις εκπομπές, μεταξύ άλλων:

• διαχείριση κοπριάς και υδαρούς κοπριάς για την παραγωγή βιοαερίου, μιας μορφής ανανεώσιμης ενέργειας
• γεωργία ακριβείας και σίτιση ακριβείας
• ειδικός εξοπλισμός για τη διάσπαση των αποβλήτων χωρίς οξυγόνο (αναερόβια χωνευτήρια)
• προγράμματα αναπαραγωγής
• διατήρηση της υγείας και της αποδοτικότητας των αγελών.

Άλλα οφέλη της κτηνοτροφίας

• Η κτηνοτροφία αποτελεί εγγενή ανθρώπινη δραστηριότητα εδώ και εκατοντάδες χρόνια. Έχει συμβάλει στην ανθρώπινη ανάπτυξη χάρη στις απαραίτητες πρωτεΐνες, τις βιταμίνες και τα ανόργανα στοιχεία που παρέχουν τα ζωικά προϊόντα.  Από κοινωνική και οικονομική άποψη, ο τομέας της κτηνοτροφίας είναι ζωτικής σημασίας για τη διατροφή των ανθρώπων και την επιβίωση των αγροτικών περιοχών: το 40 % της συνολικής προστιθέμενης αξίας της γεωργίας της ΕΕ προέρχεται από τη παραγωγή κτηνοτροφικών προϊόντων.
• Το 50 % της πρόσληψης πρωτεϊνών στον πληθυσμό της ΕΕ προέρχεται από ζωικά προϊόντα.

Ως εκ τούτου, ο κτηνοτροφικός τομέας αποτελεί καίριο τμήμα του συστήματος τροφίμων της ΕΕ, το οποίο συμβάλλει στην επισιτιστική ασφάλεια, την αγροτική απασχόληση και τη διατήρηση ποικίλλων και όμορφων τοπίων σε ολόκληρη την Ευρώπη, καθώς και της πολιτιστικής της κληρονομιάς. Παρέχει τρόφιμα τα οποία έχουν ενσωματωθεί στην ευρωπαϊκή γαστρονομική κουλτούρα και στις παραδόσεις, και χωρίς τα οποία η ευρωπαϊκή γεωργία δεν θα μπορούσε να γίνει κατανοητή.

Επιπλέον, οι κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις είναι συχνά οικογενειακές εκμεταλλεύσεις και απασχολούν περίπου 4 εκατομμύρια άτομα στην ΕΕ. Σε πολλές απομακρυσμένες περιοχές —ιδίως ορεινές περιοχές— η παραγωγή κτηνοτροφικών προϊόντων παρέχει ευκαιρίες εκεί όπου λίγες άλλες οικονομικές δραστηριότητες είναι εφικτές, καταπολεμώντας την εγκατάλειψη της υπαίθρου.

Η κτηνοτροφία διαδραματίζει σαφή ρόλο στη γεωργία: 

• τα ζώα τρέφονται με οργανική ύλη που ο άνθρωπος δεν μπορεί να φάει —το 86 % των ζωοτροφών δεν είναι κατάλληλες για ανθρώπινη κατανάλωση
• τα ζώα βόσκουν σε αγρούς που δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν για καλλιέργειες —αυτό ισχύει για το 57 % των βοσκοτόπων
• η ζωική κοπριά είναι απαραίτητη για τις καλλιέργειες.

Η Επιτροπή δρομολόγησε επίσης τον νέο άξονα εργασιών για την κτηνοτροφία, ο οποίος θα επικεντρωθεί στην ανάπτυξη μακροπρόθεσμων πολιτικών κατευθύνσεων για έναν ισχυρό και βιώσιμο κτηνοτροφικό τομέα στην ΕΕ —έναν τομέα που θα είναι οικονομικά βιώσιμος, περιβαλλοντικά υπεύθυνος και κοινωνικά συμπεριληπτικός.