Trasparenza tas-suq

L-għanijiet tat-trasparenza tas-suq

Nuqqas ta’ trasparenza tas-suq u asimmetriji fl-informazzjoni jistgħu jwasslu għal swieq ineffiċjenti u jagħtu lil dawk b’aċċess għall-aktar setgħa sproporzjonata preċiża tad-data. Din hija r-raġuni għaliex l-UE bħalissa tipprovdi l-ipprezzar u informazzjoni oħra dwar is-suq għal ħafna komoditajiet agrikoli.

Għalkemm l-UE tipprovdi informazzjoni estensiva dwar il-prezzijiet tal-produtturi agrikoli u tal-konsumaturi, hemm inqas informazzjoni disponibbli dwar il-prezzijiet fl-istadji intermedjarji tal-katina tal-provvista tal-ikel.

L-għoti ta’ informazzjoni għal dawn il-passi intermedji se jżid l-effiċjenza tas-suq billi jappoġġa deċiżjonijiet kummerċjali aħjar u jtejjeb il-fiduċja bejn il-partijiet ikkonċernati f’kull stadju tal-katina tal-provvista tal-ikel. L-aċċess faċli u f’waqtu għall-informazzjoni dwar l-iżviluppi tas-suq huwa wkoll kruċjali biex il-produtturi Ewropej tal-ikel ikunu jistgħu jikkompetu b’mod effettiv fis-swieq globali. Dan se jkun ta’ benefiċċju b’mod partikolari għall-operaturi iżgħar, li ma għandhomx aċċess għal din l-informazzjoni permezz ta’ sorsi privati.

Fl-1 ta’ Ottubru 2019, il-Kummissjoni Ewropea adottat miżuri regolatorji ġodda biex ittejjeb it-trasparenza tas-suq fil-katina tal-provvista agroalimentari.

Trasparenza tas-suq fil-prattika

Ir-regolament ikopri s-setturi tal-laħam, il-bajd, il-prodotti tal-ħalib, il-frott u l-ħxejjex, l-għelejjel li jinħartu, iz-zokkor, u ż-żejt taż-żebbuġa.

Dan iżid kamp ta’ applikazzjoni usa’ mas-sistemi u l-proċeduri eżistenti tal-ġbir tad-data, filwaqt li jipprovdi informazzjoni ġdida dwar l-istadji downstream tal-katina tal-provvista tal-ikel.

Id-data se tgħin lill-operaturi kollha – inklużi l-bdiewa, l-organizzazzjonijiet tal-produtturi tagħhom, u l-intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju – biex josservaw ix-xejriet tas-suq fl-istadji differenti fil-katina u biex jevalwaw l-impatt tagħhom.

Kull pajjiż tal-UE huwa responsabbli għall-ġbir tad-data dwar il-prezzijiet u s-suq. Biex jitnaqqas il-piż amministrattiv, il-Kummissjoni tirrakkomanda li l-intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju ma jkunux fil-mira f’dan il-ġbir tad-data. Il-pajjiżi tal-UE jikkomunikaw id-data lill-Kummissjoni, li tagħmel l-informazzjoni disponibbli fuq il-portal tad-data agroalimentari tagħha u l-osservatorji tas-suq tal-UE. Huwa essenzjali li l-informazzjoni pprovduta mill-pajjiżi tal-UE tkun preċiża u f’waqtha. Għadd ta’ mistoqsijiet komuni dwar it-trasparenza tas-suq huma indirizzati fid-dokument ta’ mistoqsijiet frekwenti tal-Kummissjoni .

Task force għas-swieq agrikoli

Ir-regolament dwar it-trasparenza tas-suq kien rispons għar-rakkomandazzjonijiet tat-task force dwar is-swieq agrikoli, grupp ta’ esperti indipendenti stabbilit biex jikkunsidra modi kif tiżdied is-setgħa tal-produtturi fis-swieq agroalimentari. Hija kkonkludiet li t-tnaqqis tal-livell ta’ żbilanċ fl-informazzjoni fil-katina tal-provvista jkollu impatt pożittiv fuq il-kompetizzjoni, u speċjalment, fuq il-produtturi iżgħar.

Kooperazzjoni u pariri esperti

Bħala parti mir-regolament il-ġdid, il-Kummissjoni se tikkonsulta lill-pajjiżi tal-UE, lill-partijiet ikkonċernati u lill-esperti indipendenti biex timmonitorja l-applikazzjoni tar-regolament, l-aħjar prattiki u żviluppi ġodda fil-qasam tat-trasparenza tas-suq. Dan se jiġi diskuss ukoll bħala parti mill-ħidma regolari tal-kumitat għall-organizzazzjoni komuni tas-swieq agrikoli.

Id-diġitalizzazzjoni fit-trasparenza tas-suq agrikolu

Il-Kummissjoni ppubblikat rapport dwar kif it-teknoloġija tikkontribwixxi għal trasparenza aħjar tas-suq. Dan ir-rapport juri kif soluzzjonijiet teknoloġiċi ġodda jistgħu jgħinu b’mod konsiderevoli biex tittejjeb l-informazzjoni dwar is-swieq agroalimentari tal-UE. L-aspetti koperti jikkunsidraw titjib potenzjali: 

• kemm għall-puntwalità kif ukoll għall-kwalità tad-data miġbura;
• għat-tnaqqis tal-piż amministrattiv u l-ispejjeż relatati mal-ġbir u l-validazzjoni tad-data.

Madankollu, tali titjib jeħtieġ koordinazzjoni mill-qrib bejn il-Kummissjoni u l-pajjiżi kollha tal-UE u investiment konsiderevoli fit-teknoloġija. Dawn jeħtieġu wkoll aktar sforzi fl-iżvilupp ta’ governanza affidabbli tad-data u mekkaniżmi ta’ kondiviżjoni tad-data fi ħdan is-settur agroalimentari u ma’ setturi oħra.