An chaoi a gcuirtear bearta i bhfeidhm
Agus a gcláir forbartha tuaithe (CFTanna) á gceapadh acu, féadfaidh tíortha an Aontais cistiú ón gCiste Eorpach um Fhorbairt Tuaithe (CETFT) a chur i bhfeidhm trí roinnt beart.
Roghnaíonn tíortha as fiche beart leathan, a mhiondealaítear a thuilleadh ina bhfobhearta níos sonraí. Is féidir na bearta sin a dhíriú ar cheann amháin nó níos mó de réimsí tosaíochta CETFT. Ina CFTanna, ní mór do thíortha an Aontais a léiriú cé na bearta a d’úsáid siad agus conas a rannchuideoidh siad le tosaíochtaí CETFT.
Liosta na mbeart agus na bhfobheart
- Aistriú eolais agus faisnéis
- gníomhaíochtaí gairmoiliúna agus éadála scileanna (cód: 1.1)
- gníomhaíochtaí taispeántais agus gníomhaíochtaí faisnéise (cód: 1.2)
- malartú gearrthéarmach bainistíochta feirme agus foraoise chomh maith le cuairteanna feirme agus foraoise (cód: 1.3)
- Seirbhísí comhairleacha, seirbhísí bainistíochta feirme agus seirbhísí faoisimh
- chun cuidiú le tairbhe a bhaint as úsáid seirbhísí comhairleacha (cód: 2.1)
- seirbhísí bainistíochta feirme, seirbhísí faoisimh feirme agus seirbhísí comhairleacha feirme chomh maith le seirbhísí comhairleacha foraoiseachta a bhunú (cód: 2.2)
- oiliúint comhairleoirí (cód: 2.3)
- Scéimeanna cáilíochta le haghaidh agratháirgí agus bia-earraí
- rannpháirtíocht nua i scéimeanna cáilíochta (cód: 3.1)
- gníomhaíochtaí faisnéise agus cur chun cinn arna gcur chun feidhme ag grúpaí táirgeoirí sa mhargadh inmheánach (cód: 3.2)
- Infheistíochtaí i sócmhainní fisiceacha
- infheistíochtaí i ngabháltais talmhaíochta (cód: 4.1)
- infheistíochtaí i bpróiseáil/margú agus/nó i bhforbairt táirgí talmhaíochta (cód: 4.2)
- infheistíochtaí i mbonneagar a bhaineann le forbairt, nuachóiriú nó oiriúnú talmhaíochta agus foraoiseachta (cód: 4.3)
- infheistíochtaí neamhtháirgiúla atá nasctha le cuspóirí agra-chomhshaoil-aeráide a bhaint amach (cód: 4.4)
- Tubaistí nádúrtha: acmhainneacht táirgeachta a athbhunú agus damáiste a chosc
- infheistíochtaí i mbearta coisctheacha chun iarmhairtí tubaistí nádúrtha, teagmhas díobhálach aeráide agus turraingí a laghdú (cód: 5.1)
- infheistíochtaí chun athchóiriú a dhéanamh ar thalamh talmhaíochta agus ar acmhainneacht táirgeachta a ndearnadh damáiste dóibh de dheasca tubaistí nádúrtha, teagmhais dhíobhálacha aeráide agus tubaistí (cód: 5.2)
- Forbairt feirme agus gnó
- cabhair nuathionscanta gnó d’fheirmeoirí óga (cód: 6.1)
- cabhair nuathionscanta gnó le haghaidh gníomhaíochtaí neamhthalmhaíochta i limistéir thuaithe (cód: 6.2)
- cabhair nuathionscanta gnó chun feirmeacha beaga a fhorbairt (cód: 6.3)
- infheistíochtaí i gcruthú agus i bhforbairt gníomhaíochtaí neamhthalmhaíochta (cód: 6.4)
- íocaíochtaí le haghaidh feirmeoirí atá incháilithe don scéim um fheirmeoirí beaga a aistríonn a ngabháltas go buan chuig feirmeoir eile (cód: 6.5)
- Seirbhísí bunúsacha agus athnuachan sráidbhailte i limistéir thuaithe
- pleananna a tharraingt suas agus a thabhairt cothrom le dáta le haghaidh forbairt bardas agus sráidbhailte i gceantair thuaithe agus a seirbhísí bunúsacha agus pleananna cosanta agus bainistíochta a bhaineann le láithreáin Natura 2000 agus le limistéir eile a bhfuil ardluach ó thaobh an dúlra acu (cód: 7.1)
- infheistíochtaí i gcruthú, i bhfeabhsú nó i bhfairsingiú gach cineáil bonneagair ar mhionscála, lena n-áirítear infheistíochtaí i bhfuinneamh in-athnuaite agus i gcoigilt fuinnimh (cód: 7.2)
- bonneagar leathanbhanda, lena n-áirítear cruthú, feabhsú agus leathnú, bonneagar éighníomhach agus rochtain ar leathanbhanda agus ar ríomhrialtas poiblí (cód: 7.3)
- infheistíochtaí i mbunú, i bhfeabhsú nó i leathnú seirbhísí bunúsacha áitiúla don phobal tuaithe, lena n-áirítear fóillíocht agus cultúr, agus bonneagar gaolmhar (cód: 7.4)
- infheistíochtaí le haghaidh úsáid phoiblí i mbonneagar áineasa, i bhfaisnéis do thurasóirí agus i mbonneagar turasóireachta ar mhionscála (cód: 7.5)
- staidéir/infheistíochtaí chun oidhreacht chultúrtha agus nádúrtha sráidbhailte, tírdhreacha tuaithe agus láithreáin a bhfuil ardluach ó thaobh an dúlra orthu a chothabháil, a athchóiriú agus a uasghrádú, lena n-áirítear gnéithe socheacnamaíocha gaolmhara agus gníomhaíochtaí feasachta comhshaoil (cód: 7.6)
- infheistíochtaí lena ndírítear ar athlonnú gníomhaíochtaí agus athchóiriú foirgneamh nó saoráidí eile atá lonnaithe laistigh de lonnaíochtaí tuaithe nó gar dóibh, chun feabhas a chur ar an gcáilíocht saoil nó chun feidhmíocht chomhshaoil na lonnaíochta a mhéadú (cód: 7.7)
- Daoine eile (cód: 7.8)
- Infheistíochtaí i bhforbairt limistéar foraoise agus inmharthanacht foraoisí a fheabhsú
- foraoisiú/cruthú coillearnaí (cód: 8.1)
- córais agrafhoraoiseachta a bhunú agus a chothabháil (cód: 8.2)
- damáiste d’fhoraoisí ó dhóiteáin foraoise agus ó thubaistí nádúrtha agus ó theagmhais thurraingeacha a chosc (cód: 8.3)
- damáiste d’fhoraoisí ó dhóiteáin foraoise agus ó thubaistí nádúrtha agus ó theagmhais thurraingeacha a athchóiriú (cód: 8.4)
- infheistíochtaí lena bhfeabhsaítear athléimneacht agus luach comhshaoil éiceachóras foraoise (cód: 8.5)
- infheistíochtaí i dteicneolaíochtaí foraoiseachta agus i dtáirgí foraoiseachta a phróiseáil, a úsáid agus a mhargú (cód: 8.6)
- Grúpaí agus eagraíochtaí táirgeoirí a bhunú
- grúpaí agus eagraíochtaí táirgeoirí a bhunú in earnálacha na talmhaíochta agus na foraoiseachta (cód: 9)
- Agra-chomhshaoil-aeráide
- gealltanais agra-chomhshaoil-aeráide (cód: 10.1)
- caomhnú agus úsáid agus forbairt inbhuanaithe acmhainní géiniteacha sa talmhaíocht (cód: 10.2)
- Feirmeoireacht orgánach
- íocaíocht chun tiontú go cleachtais agus modhanna feirmeoireachta orgánaí (cód: 11.1)
- íocaíocht chun cleachtais agus modhanna feirmeoireachta orgánaí a choinneáil ar bun (cód: 11.2)
- Íocaíochtaí Natura 2000 agus na Creat-Treorach Uisce
- íocaíocht chúitimh le haghaidh limistéir thalmhaíochta Natura 2000 (cód: 12.1)
- íocaíocht chúitimh le haghaidh limistéir foraoise Natura 2000 (cód: 12.2)
- íocaíocht chúitimh le haghaidh limistéir thalmhaíochta a áirítear i bpleananna bainistíochta abhantraí (cód: 12.3)
- Íocaíochtaí le limistéir a bhfuil srianta nádúrtha nó srianta sonracha eile ag bagairt orthu
- íocaíocht chúitimh i limistéir sléibhe (cód: 13.1)
- íocaíocht chúitimh le haghaidh limistéir eile a bhfuil srianta suntasacha nádúrtha ag bagairt orthu (cód: 13.2)
- íocaíocht chúitimh le limistéir eile a bhfuil tionchar ag srianta sonracha orthu (cód: 13.3)
- Leas ainmhithe
- íocaíocht as leas ainmhithe (cód: 14)
- Seirbhísí foraoise-comhshaoil agus aeráide agus caomhnú foraoisí
- íocaíocht as gealltanais foraoise-comhshaoil agus aeráide (cód: 15.1)
- caomhnú agus cur chun cinn acmhainní géiniteacha foraoise (cód: 15.2)
- Comhar
- grúpaí oibriúcháin de chuid CEN a bhunú agus a oibriú ar mhaithe le táirgiúlacht agus inbhuanaitheacht talmhaíochta (cód: 16.1)
- treoirthionscadail agus chun táirgí, cleachtais, próisis agus teicneolaíochtaí nua a fhorbairt (cód: 16.2)
- comhar i measc oibreoirí beaga a eagraíonn obair chomhpháirteach agus a roinneann saoráidí agus acmhainní, agus a fhorbraíonn agus a mhargaíonn turasóireacht (cód: 16.3)
- comhar cothrománach agus ingearach i measc gníomhaithe sa slabhra soláthair chun slabhraí soláthair gairide agus margaí áitiúla a bhunú agus a fhorbairt agus gníomhaíochtaí cur chun cinn i gcomhthéacs áitiúil a bhaineann leis an bhforbairt sin (cód: 16.4)
- gníomhaíocht chomhpháirteach a dhéantar chun an t-athrú aeráide a mhaolú nó chun oiriúnú dó agus cineálacha cur chuige comhpháirteacha maidir le tionscadail chomhshaoil agus cleachtais chomhshaoil leanúnacha (cód: 16.5)
- comhar i measc gníomhaithe sa slabhra soláthair maidir le soláthar inbhuanaithe bithmhaise le haghaidh táirgeadh bia agus fuinnimh agus próisis thionsclaíocha (cód: 16.6)
- straitéisí neamh-CLLD (cód: 16.7)
- pleananna bainistíochta foraoise nó ionstraimí coibhéiseacha a tharraingt suas (cód: 16.8)
- gníomhaíochtaí feirmeoireachta a éagsúlú i gcúram sláinte, i gcomhtháthú sóisialta, i dtalmhaíocht a fhaigheann tacaíocht ón bpobal agus in oideachas faoin gcomhshaol agus faoi bhia (cód: 16.9)
- Daoine eile (cód: 16.10)
- Bainistíocht riosca
- préimh árachais barr, ainmhithe agus plandaí (cód: 17.1)
- cistí frithpháirteacha le haghaidh teagmhais dhíobhálacha aeráide, galair ainmhithe agus plandaí, foirgeacht le lotnaidí agus teagmhais chomhshaoil (cód: 17.2)
- uirlis cobhsaithe ioncaim (cód: 17.3)
- Íocaíochtaí díreacha comhlántacha don Chróit
- maoiniú íocaíochtaí díreacha náisiúnta comhlántacha don Chróit (cód: 18)
- Tacaíocht d’fhorbairt áitiúil LEADER (CLLD)
- tacaíocht ullmhúcháin (cód: 19.1)
- tacaíocht do chur chun feidhme oibríochtaí faoin straitéis CLLD (cód: 19.2)
- gníomhaíochtaí comhair an ghrúpa gníomhaíochta áitiúil a ullmhú agus a chur chun feidhme (cód: 19.3)
- costais reatha agus beochan (cód: 19.4 )
- Cúnamh teicniúil
- cúnamh teicniúil (seachas NRN) (cód: 20.1)
- tacaíocht chun an gréasán náisiúnta tuaithe a bhunú agus a oibriú (cód: 20.2)
Bearta sa Chomhbheartas Talmhaíochta a bheidh ann amach anseo
Maidir le CBT a bheidh ann amach anseo, atá le cur chun feidhme ón 1 Eanáir 2023, mhol an Coimisiún go gcuirfí cistiú CETFT i bhfeidhm trí ocht mbeart beartais leathana. Trí líon na mbeart a laghdú agus a raon feidhme a leathnú, féachann an Coimisiún le níos mó solúbthachta a chur ar fáil do thíortha an Aontais chun idirghabhálacha beartais a chur in oiriúint dá riachtanais shonracha.
Is iad seo a leanas na hocht mbeart beartais:
- gealltanais chomhshaoil, aeráide agus gealltanais bhainistíochta eile;
- srianta nádúrtha nó srianta eile a bhaineann go sonrach le limistéar;
- míbhuntáistí a thagann as ceanglais éigeantacha áirithe a bhaineann go sonrach le limistéar;
- infheistíochtaí;
- cabhrú le feirmeoirí óga dul i mbun gnó agus tionscnamh gnólachtaí tuaithe;
- uirlisí bainistithe riosca;
- comhar
- malartú eolais agus faisnéis.
